Mừng em bé chào đời, bó hoa nên tặng mẹ của bé (hoặc ông bà mới lên chức), chọn loài ít mùi, ít phấn, màu dịu, cỡ nhỏ, và luôn đặt ở phòng khách, xa chỗ bé nằm. Đến thăm vào lúc gia đình đã báo sẵn sàng đón khách; nếu chưa, gửi hoa kèm lời nhắn và hẹn dịp đầy tháng.
Ở nhiều gia đình Việt, tin có cháu nội, cháu ngoại là chuyện vui của cả họ. Anh chị em, cô dì chú bác ai cũng muốn ghé thăm. Nhưng những tuần đầu, mẹ bé cần nghỉ ngơi, em bé cần yên tĩnh, và nhiều nơi còn quen hạn chế khách tới gần trẻ sơ sinh. Hoa vì thế là món mừng rất hợp, miễn là chọn đúng loại và đặt đúng chỗ.
Tặng ai: bé chưa biết ngắm hoa, người nhận là cả nhà
Một em bé mới sinh chưa nhìn rõ, chưa ngửi được nhiều, và cũng chẳng cần bó hoa nào. Người nhận thật sự là mẹ của bé, người vừa trải qua chín tháng mang thai và một lần sinh. Một bó hoa tặng riêng cho mẹ, với lời nhắn hỏi han sức khoẻ của mẹ trước khi chúc mừng em bé, thường được nhớ lâu hơn những món đồ cho bé vốn đã chất đầy nhà.
Người thứ hai nên nghĩ tới là ông bà mới lên chức. Ở nhiều nhà, bà nội hoặc bà ngoại là người túc trực chăm cả mẹ lẫn bé những tuần đầu. Một bó hoa nhỏ chúc mừng “bà mới có cháu” làm bà vui và cũng là lời cảm ơn kín đáo cho những đêm thức trắng.
Với người là con dâu lần đầu sinh con ở nhà chồng, bó hoa từ chính mẹ đẻ hoặc chị em gái bên ngoại có ý nghĩa riêng. Ở nhiều nơi, những tuần đầu mẹ bé ở bên nội, ít có dịp gặp người nhà mình; một bó hoa từ nhà ngoại gửi sang, với lời nhắn quen thuộc, giúp người mẹ trẻ thấy được nâng đỡ từ cả hai phía.
Người bố mới thì ít ai tặng hoa, nhưng không có lý do gì để quên. Một lời chúc mừng trên tấm thiệp, ghi tên cả bố, là đủ để anh thấy mình cũng là một phần của niềm vui ấy. Với những gia đình mà bố là người thức đêm, pha sữa, thay tã, lời ghi nhận ấy càng có ý.
Chọn hoa an toàn cho nhà có trẻ sơ sinh
Phòng có trẻ sơ sinh cần thông thoáng và ít thứ gây kích ứng. Bảng dưới gom những điều nên nghĩ khi chọn hoa, dựa trên những lưu ý phổ biến; nếu bé có vấn đề về hô hấp hay da, hỏi bác sĩ của bé và gia đình trước.
| Điều cần nghĩ | Nên chọn | Nên tránh |
|---|---|---|
| Mùi hương | Hoa gần như không mùi: hồng ít hương, cẩm chướng, cát tường, cúc nhỏ | Ly, huệ, nhài, ngọc lan: mùi nồng trong phòng kín |
| Phấn hoa | Hoa ít phấn hoặc đã cắt nhị | Hoa rụng phấn nhiều, cỏ lau, hoa dại khô bụi |
| Màu sắc | Vàng nhạt, hồng phấn, đào, xanh lá; có thể theo màu nhà chọn cho bé | Không có màu cấm, nhưng nhiều người lớn tuổi không thích hoa toàn trắng |
| Cỡ và bình | Bó nhỏ hoặc bình thấp nặng đáy, đặt trên cao | Lẵng to, bình cao dễ đổ, bình thuỷ tinh mỏng |
| Thay thế | Một chậu cây nhỏ để ngoài hiên, hoa khô gọn trong hộp kín | Hoa khô hở dễ bám bụi, rơi vụn |
Nhiều gia đình vẫn thích để bình hoa trong phòng mẹ, chỉ cần đặt xa nôi, xa chỗ thay tã cho bé. Nước bình phải thay thường xuyên vì nước để lâu sinh mùi; nếu nhà không có người làm việc ấy, hoa khô hoặc cây nhỏ ở hiên là lựa chọn đỡ phiền hơn.
Khi nào đến thăm, khi nào chỉ gửi hoa
Chờ gia đình báo. Nhiều nơi có tập quán hạn chế người ngoài đến gần trẻ sơ sinh trong những tuần đầu, nhiều gia đình trẻ cũng muốn yên tĩnh để mẹ hồi sức. Đừng tự đến. Hỏi khéo: “Khi nào em và cháu tiện thì chị qua nhé.”
Mẹ còn ở bệnh viện. Phòng sau sinh thường chật, nhiều nơi giới hạn người thăm. Gửi lời chúc trước, hoa để khi mẹ con về nhà. Nếu vẫn mang tới viện, chọn bó rất nhỏ, hỏi trước nơi đó có cho để hoa không.
Không đến được. Gửi hoa tới nhà kèm lời nhắn và hẹn dịp đầy tháng hoặc thôi nôi. Gọi điện ngắn, hoặc nhắn tin để mẹ bé trả lời khi rảnh; mẹ mới sinh thường không có thời gian nghe máy dài.
Bạn đang ốm hoặc có con nhỏ đang ốm. Hoãn chuyến thăm, chỉ gửi hoa. Ho, sổ mũi tưởng nhẹ với người lớn nhưng gia đình có trẻ sơ sinh thường rất lo. Nói thẳng lý do, gia đình sẽ hiểu và cảm ơn sự chu đáo ấy.
Đến thăm thì ngắn thôi. Ngồi mười lăm, hai mươi phút là đủ, kể cả khi gia đình mời ở lại lâu hơn vì phép lịch sự. Rửa tay trước khi lại gần bé, đừng tự bế khi không được mời, không hôn bé. Phần lớn những điều này gia đình sẽ dặn; nghe theo và đừng tự ái.
Lời nhắn đi kèm: hỏi mẹ trước, chúc bé sau
Lời chúc mừng em bé thì ai cũng nói. Điều làm mẹ bé cảm động là có người hỏi han chính mình: mẹ có mệt không, đã ngủ được chưa, có cần gì không. Một tấm thiệp nhỏ trong bó hoa với câu như “Chúc mừng em đã vượt cạn, nghỉ ngơi cho khoẻ, cháu có mẹ là may mắn lắm” có sức nặng hơn nhiều lời chúc chung chung.
Tránh những câu dễ chạm vào chuyện nhạy cảm: hỏi sinh thường hay sinh mổ, so cân nặng bé với con nhà khác, nhận xét bé giống ai, hỏi chuyện có sữa hay không. Những chuyện ấy mẹ bé tự kể nếu muốn; khách hỏi thì dễ thành áp lực.
Với ông bà mới lên chức, lời nhắn có thể vui hơn: “Mừng ông bà có thêm một thành viên để cưng.” Với người bố, một câu ngắn là đủ: “Mừng anh lên chức bố, giữ sức để còn thức đêm.” Mỗi người một câu, ngắn, đúng vai, không cần văn hoa.
Lời nhắn nên viết tay nếu được. Chữ viết tay của cô, của dì trên tấm thiệp mừng ngày đầu đời là thứ mà nhiều năm sau đứa trẻ còn giữ, còn đọc lại, còn nhận ra nét chữ của người thân.
Nếu bạn là anh chị em ruột của mẹ hay bố bé, lời nhắn có thể thân mật hẳn, xưng hô như ngày thường trong nhà. Tấm thiệp ấy có khi được giữ lại trong hộp kỷ niệm đầu đời của bé.
Ai trong nhà nên tặng gì: gợi ý cho anh chị em, cô dì chú bác
Một em bé chào đời kéo theo nhiều người cùng muốn mừng. Phân vai một chút giúp mẹ bé không bị ngập hoa, ngập quà:
- Bố mẹ hai bên: thường lo những thứ lớn hơn hoa. Nếu muốn có hoa, một bình nhỏ trong phòng khách là đủ.
- Anh chị em ruột của bố mẹ bé: một bó hoa nhỏ tặng mẹ bé, kèm việc phụ giúp cụ thể như nấu một bữa, đi chợ, trông anh chị lớn của bé.
- Cô dì chú bác, họ hàng xa: hoa có thể góp chung một bó từ cả nhánh họ, hoặc chỉ gửi lời chúc và để dành tới đầy tháng.
- Ông bà nội ngoại của bé tặng cho nhau: nghe lạ nhưng có ý, ví dụ bà nội gửi bà ngoại một bó hoa cảm ơn vì đã chăm mẹ bé những ngày đầu.
- Anh chị lớn của bé: một đứa trẻ năm tuổi tặng mẹ bông hoa và nói “mừng mẹ có em” giúp đứa lớn thấy mình cũng có phần trong niềm vui mới.
Nhiều gia đình dặn khách không cần mang gì. Lời dặn ấy thường là thật lòng. Một bó hoa nhỏ vẫn được, nhưng đừng mang thêm những món cồng kềnh khi nhà đã chật đồ cho bé.
Khi mọi chuyện không suôn sẻ như mong đợi
Mẹ sinh khó, sức khoẻ còn yếu. Đừng hỏi chi tiết. Một bó hoa nhỏ với lời nhắn “Em nghỉ cho khoẻ, cần gì cứ nói chị” là đủ. Hỏi người nhà xem mẹ có muốn gặp ai không; nhiều người trong hoàn cảnh ấy chỉ muốn được để yên một thời gian.
Bé phải nằm lại viện theo dõi. Gia đình đang lo lắng, chưa phải lúc mừng rỡ. Gửi lời hỏi han, có thể gửi hoa cho mẹ ở nhà để căn phòng bớt trống, nhưng không mang hoa vào khu chăm sóc trẻ. Đợi khi bé về nhà khoẻ mạnh rồi hẵng mừng.
Gia đình từng có lần mất con. Niềm vui lúc này thường lẫn với nỗi sợ. Lời chúc nên nhẹ nhàng, không nói những câu như “lần này thì yên tâm rồi”. Hoa nhỏ, màu ấm, lời nhắn ngắn, không nhắc chuyện cũ.
Mẹ đơn thân. Có khi người mẹ không có ai để nhận hoa cùng. Một bó hoa từ anh chị em, bạn bè, ghi đúng tên mẹ và bé, cho người mẹ thấy mình không một mình. Đừng hỏi về bố của bé.
Sinh con lần hai, lần ba. Ít người tặng hoa cho lần sinh thứ hai, thứ ba, nên một bó hoa lúc này lại rất có ý. Nhớ kèm một món nhỏ cho đứa lớn để anh chị không thấy mình bị quên.
Đầy tháng, thôi nôi: hoa ở những dịp tiếp theo
Đầy tháng và thôi nôi là những dịp gia đình chính thức đón khách, nên hoa lúc ấy dễ tặng hơn. Ở dịp đầy tháng, nhiều nhà có mâm lễ, có tiệc nhỏ; hoa tặng mẹ bé vẫn nên nhỏ gọn, màu nhẹ. Những chuyện nghi lễ của từng nhà, như bày mâm cúng, là phần gia đình tự lo; khách chỉ cần trao hoa cho chủ nhà.
Đến thôi nôi, em bé đã biết nhìn, biết với. Hoa lúc này phải đặt cao hơn nữa, vì bé sẽ với lấy mọi thứ trong tầm tay và cho vào miệng. Tránh hoa có nhựa, có gai, hoa rụng cánh nhỏ, và những phụ kiện như hạt cườm, nơ dính keo, que cắm nhọn mà bé có thể giật ra. Bình hoa nên để trên kệ cao, bàn tiệc người lớn, không đặt trên chiếu hay thảm chơi của bé.
Một ý nhiều gia đình thích: giữ lại vài bông hoa trong bó mừng bé chào đời, ép khô, để vào album hoặc hộp kỷ niệm của bé cùng tấm thiệp. Lớn lên, đứa trẻ được nhìn thấy những bông hoa và dòng chữ của người thân từ ngày mình mới sinh. Nếu bạn là người tặng, có thể nhắn kèm gợi ý ấy cho mẹ bé.
Nếu ở những tuần đầu bạn chỉ gửi lời chúc, dịp đầy tháng là lúc phù hợp để mang bó hoa đầu tiên tới tận nơi. Bó hoa đến muộn một chút nhưng vào đúng ngày gia đình mở cửa đón khách lại dễ được nhớ hơn bó hoa đến khi mẹ bé còn mệt và nhà còn rối.
Câu hỏi thường gặp
Có nên mang hoa đi thăm em bé mới sinh không?
Có thể, nếu gia đình đã sẵn sàng đón khách và hoa được chọn đúng: ít mùi, ít phấn, cỡ nhỏ, đặt ở phòng khách xa chỗ bé nằm. Nếu gia đình muốn yên tĩnh trong những tuần đầu, gửi hoa kèm lời nhắn và hẹn đến vào dịp đầy tháng.
Hoa nào nên tránh trong nhà có trẻ sơ sinh?
Nên tránh hoa mùi nồng như ly, huệ, nhài để trong phòng kín, hoa rụng phấn nhiều, hoa có gai, và bình cao dễ đổ. Nhà có mèo thì tránh ly vì độc với mèo. Nếu bé có vấn đề hô hấp hay da, hỏi bác sĩ của bé trước khi để hoa tươi trong nhà.
Tặng hoa cho mẹ hay cho em bé?
Cho mẹ. Em bé chưa cảm nhận được hoa, còn mẹ vừa trải qua một hành trình dài và cần được hỏi han. Lời nhắn nên hỏi sức khoẻ mẹ trước, chúc mừng bé sau. Có thể ghi tên cả bố và ông bà nếu muốn mừng cả nhà.
Mẹ còn nằm viện, có nên mang hoa vào không?
Phòng sau sinh thường chật và nhiều nơi giới hạn người thăm, có nơi hạn chế hoa tươi. Hỏi gia đình và hỏi quy định của nơi đó trước. Thường thì gửi lời chúc trước, để dành hoa khi mẹ con đã về nhà là cách đỡ phiền nhất.
Hoa mừng em bé nên chọn màu theo giới tính của bé không?
Không cần. Nhiều gia đình thích màu dịu như vàng nhạt, hồng phấn, đào, xanh lá, hợp cho cả bé trai lẫn bé gái. Nếu gia đình đã chọn màu chủ đạo cho đồ của bé, theo màu ấy cũng là một cách thể hiện sự để ý.
Anh chị em ruột có nên góp chung một bó hoa mừng cháu không?
Nên, nhất là khi nhiều người cùng muốn mừng. Một bó hoa chung kèm lời nhắn ký tên các cô dì chú bác giúp nhà mẹ bé không bị ngập hoa. Phần tình cảm riêng của mỗi người có thể thể hiện bằng việc phụ giúp cụ thể trong những tuần đầu.