Tặng hoa cho cô giáo của con ngoài ngày 20/11 hợp nhất vào những mốc có ý nghĩa thật với lớp học: buổi cuối năm học, ngày cô nghỉ sinh, ngày cô chuyển trường, hay sau một giai đoạn con tiến bộ rõ nhờ cô kèm. Bó hoa nên nhỏ, do chính con trao, và không gắn với bất kỳ đánh giá, điểm số hay đề nghị nào.
Ngày 20/11 có bài riêng và có cả mùa đặt hoa đông đúc. Những ngày còn lại thì khác: không có không khí chung, nên bó hoa của một phụ huynh dễ bị chú ý hơn. Điều đó vừa là điểm hay, vì cô biết món quà xuất phát từ lòng, vừa là điểm cần khéo, vì các phụ huynh khác và nhà trường cũng nhìn vào.
Bài này đứng ở phía phụ huynh: muốn cảm ơn người đã chăm dạy con mình mà không làm cô khó xử, không làm con hiểu sai về quà và thầy cô, không gây so bì trong nhóm phụ huynh.
Những mốc hợp để tặng hoa ngoài 20/11
Mỗi mốc có cách tặng hợp riêng. Bảng dưới gợi ý mốc, hình thức và lý do.
| Mốc | Hình thức hợp | Lý do |
|---|---|---|
| Buổi học cuối năm | Cả lớp góp chung hoặc mỗi bé một cành | Đánh dấu kết thúc một năm, không còn quan hệ đánh giá trong năm đó |
| Cô nghỉ sinh | Lớp góp chung, gửi kèm thiệp các con vẽ | Chúc mừng việc vui riêng của cô |
| Cô chuyển trường, nghỉ hưu | Lớp góp chung, phụ huynh thân có thể thêm lời riêng | Lời tri ân khi quan hệ thầy trò khép lại |
| Con tiến bộ rõ sau giai đoạn khó | Một cành hoặc bó rất nhỏ, con tự trao, kèm câu cảm ơn | Ghi nhận công sức cô kèm riêng |
| Cô vừa khỏi ốm trở lại lớp | Lớp góp một bình nhỏ để bàn cô | Đón cô trở lại, không làm thành sự kiện |
Điểm chung của các mốc trên: có lý do rõ ràng mà cả lớp đều biết, và phần lớn rơi vào lúc không có đánh giá, xét lên lớp hay xếp loại đang chờ. Mốc thứ tư là riêng, nên giữ thật nhỏ để không ai hiểu sai.
Để con là người trao
Với cô giáo, bó hoa do chính đứa trẻ trao mang nghĩa khác hẳn bó hoa phụ huynh mang tới. Nó cho thấy đứa trẻ hiểu và quý người dạy mình. Với đứa trẻ, việc tự tay trao hoa là một bài học về biết ơn, đúng nghĩa nhất: cảm ơn người đã giúp mình, không vì được gì thêm.
Cho con tham gia từ khâu chọn: đưa con ra chợ hoa, để con chọn màu cô hay mặc, loài con thấy đẹp. Bé mầm non có thể chọn một cành, bé tiểu học có thể chọn ba bốn cành và tự buộc dây. Bó hoa có thể không đẹp theo mắt người lớn, nhưng nó mang dấu tay của con, và cô thường nhận ra điều đó ngay.
Dạy con một câu ngắn để nói khi trao: "Con cảm ơn cô đã dạy con năm nay". Không cần học thuộc lời chúc dài. Với bé nhút nhát, đứng cạnh con lúc con trao là đủ, đừng nói thay. Có bé chỉ dám đưa hoa rồi chạy đi, cũng không sao; cô vẫn hiểu.
Nếu con lớn hơn, ở tuổi tiểu học, có thể để con tự viết vài dòng trên thiệp. Đừng sửa câu chữ của con cho "hay" hơn. Một câu viết sai chính tả nhưng thật lòng, như "con cảm ơn cô đã dạy con biết đọc", có sức nặng mà lời chúc của người lớn không có. Nhiều cô giáo giữ những tấm thiệp ấy cả chục năm.
Một chi tiết nhỏ mà nhiều phụ huynh quên: dặn con không kể với bạn bè là "hoa của tớ to hơn". Trẻ con dễ so sánh, và bó hoa có thể trở thành chuyện ganh đua trong lớp nếu người lớn không nhắc trước.
Góp chung lớp hay tặng riêng
Với các dịp chung như cuối năm, cô nghỉ sinh, cô chuyển trường, góp chung cả lớp là cách an toàn và đẹp nhất. Nhóm phụ huynh chọn một người đứng ra, góp tự nguyện, mức nhỏ, không công khai ai góp ai không. Bó hoa chung kèm một tập thiệp các con vẽ thường là món quà cô giữ lâu nhất. Người đứng ra tổ chức nên báo trước với giáo viên chủ nhiệm về thời điểm trao, để cô sắp xếp, tránh trao lúc lớp đang kiểm tra hay có người của nhà trường đến dự giờ.
Nếu muốn có dấu ấn riêng của con, có thể để mỗi bé mang một cành hoa tới lớp trong buổi cuối năm, cô gom lại thành một bình lớn. Cách này rất hợp với lớp mầm non và tiểu học: mỗi bé đều có phần, không ai hơn ai, và bình hoa nhiều màu ấy lên ảnh rất đẹp.
Tặng riêng chỉ nên khi có lý do riêng, như cô đã kèm con vượt qua giai đoạn khó. Lúc đó giữ bó hoa thật nhỏ, trao lúc tan học khi vắng người, và tuyệt đối không kèm phong bì hay quà giá trị. Một cành hoa và tấm thiệp con tự viết là đủ để cô hiểu lòng biết ơn của gia đình.
Giữ chừng mực với cô và với nhà trường
Giáo viên, nhất là ở trường công lập, làm việc trong khuôn khổ quy định của ngành và của trường về việc nhận quà từ phụ huynh. Nhiều trường đã có hướng dẫn riêng, có nơi khuyến khích không tặng quà, chỉ tặng hoa và thiệp. Phụ huynh nên tìm hiểu quy định của trường con học, hỏi giáo viên chủ nhiệm hoặc ban đại diện cha mẹ học sinh khi không chắc.
Nguyên tắc chung dễ nhớ: không tặng vào lúc cô đang chấm bài, xét lên lớp, xếp loại hay chọn đội tuyển; không tặng kèm lời nhờ cô "để ý" con; không tặng thứ có giá trị lớn khiến cô ngại nhận. Một bó hoa nhỏ đúng lúc không đặt cô vào thế khó, còn một món quà lớn sai lúc thì có thể làm hỏng sự tin cậy giữa gia đình và nhà trường. Con trẻ cũng quan sát: nếu con thấy bố mẹ tặng quà để cô "thương" mình hơn, con sẽ học rằng quan hệ thầy trò là chuyện trao đổi, một bài học khó gỡ về sau.
Nếu cô từ chối nhận, đừng phật lòng. Đó có thể là nguyên tắc riêng của cô hoặc quy định của trường. Cảm ơn bằng lời, bằng tấm thiệp con vẽ, hay bằng việc phối hợp tốt với cô trong việc dạy con cũng là cách tri ân thật sự.
Hoa hợp với lớp học
Nhỏ, cô mang về được. Giáo viên thường đi xe máy, tan trường còn đón con, đi chợ. Bó hoa to hay giỏ cồng kềnh khiến cô khó mang về. Bó vừa một tay, hoặc vài cành gói giấy là vừa.
Không gai, không phấn nhiều. Lớp học có nhiều trẻ nhỏ chạy nhảy; cành gai, hoa rụng phấn lên áo dễ gây phiền. Nếu chọn hồng, nhờ người bán tỉa gai kỹ, vì bé cầm bó hoa suốt quãng đường tới lớp và có thể bị gai đâm vào tay.
Hương nhẹ. Phòng học kín, nhiều trẻ, hoa hương nồng có thể làm trẻ nhạy cảm hắt hơi. Hoa ít mùi an toàn hơn.
Tông tươi, vui. Màu vàng, cam, hồng, trắng xen xanh lá hợp không khí lớp học. Nhiều người tránh tông quá trầm hay trắng toàn bộ cho dịp vui.
Có thiệp con tự làm. Một tấm thiệp con vẽ, dù nguệch ngoạc, thường được cô giữ lại lâu hơn mọi bó hoa. Với bé lớn, vài dòng con tự viết là món quà thật nhất.
Khi người nhận là thầy giáo, cô bảo mẫu, cô nuôi
Thầy giáo cũng xứng đáng nhận hoa như cô giáo. Nhiều phụ huynh lúng túng vì nghĩ hoa chỉ hợp với phụ nữ, rồi chuyển sang quà khác. Thực tế, một bó hoa gọn, màu đậm hoặc trắng xanh, do con trao kèm câu cảm ơn, vẫn là cử chỉ đẹp. Với thầy dạy thể dục, âm nhạc, mỹ thuật, những người ít khi được tặng hoa, bó hoa nhỏ cuối năm càng ý nghĩa.
Ở trường mầm non, cô bảo mẫu, cô nuôi, bác bảo vệ là những người chăm con hằng ngày mà thường bị quên trong các dịp tặng hoa. Khi lớp góp chung cuối năm, nên tính thêm một bó nhỏ cho các cô ở bếp và các cô phụ lớp. Con trẻ nhìn thấy cha mẹ cảm ơn cả những người làm việc thầm lặng sẽ học được cách tôn trọng mọi người.
Nếu bạn muốn cùng ai đó chọn những bó nhỏ vừa tay cô mang về, đủ cho cả cô chủ nhiệm lẫn các cô phụ lớp, có thể để lại số ở khung Đặt hoa cuối bài, Hoa Vui gọi lại cùng chọn mẫu.
Những điều nên tránh
Thiện ý của phụ huynh đôi khi gây khó xử cho cô và cho chính con. Vài điều thường gặp:
- Tặng vào ngày họp phụ huynh cuối kỳ, ngay trước khi cô công bố kết quả. Dù không có ý gì, thời điểm này dễ bị hiểu sai.
- Đăng ảnh con trao hoa kèm tên cô, tên trường lên mạng. Không phải giáo viên nào cũng muốn xuất hiện công khai; hỏi cô trước.
- Tặng riêng một bó lớn hơn hẳn phần góp chung của lớp. Các phụ huynh khác thấy bị so sánh, cô thấy ngại.
- Ép con trao hoa khi con không muốn. Nếu con giận cô vì chuyện gì đó, nghe con nói trước. Bó hoa trao miễn cưỡng không mang ý nghĩa biết ơn.
- Kèm phong bì vào bó hoa. Điều này đặt cô vào thế khó với quy định và với lương tâm nghề, đồng thời dạy con một bài học sai về quan hệ thầy trò.
Phần lớn giáo viên nhớ những bó hoa nhỏ con trẻ tự trao hơn mọi món quà đắt tiền. Giữ bó hoa đơn giản là giữ cho quan hệ thầy trò được trong sáng.
Lời nhắn của phụ huynh: ngắn và nói đúng việc cô đã làm
Kể một thay đổi ở con. Thay vì "cảm ơn cô đã vất vả", hãy viết "từ ngày học cô, cháu đã tự cầm thìa ăn" hay "cháu đã dám giơ tay phát biểu". Giáo viên ít khi được biết những thay đổi của học trò ở nhà; lời nhắn như vậy cho cô thấy công sức của mình có kết quả.
Không nhắc điểm, xếp loại. Câu "cảm ơn cô đã cho cháu điểm cao" vô tình biến bó hoa thành lời cảm ơn cho một kết quả đánh giá. Nói về sự tiến bộ, sự chăm sóc, không nói về điểm.
Ký tên cả con và bố mẹ. Thiệp ký "bố mẹ bé An" kèm chữ ký nguệch ngoạc của bé là cách cô dễ nhớ ra ai. Với lớp đông, cô có thể chưa nhớ hết tên phụ huynh.
Giữ ngắn. Ba bốn dòng là vừa với thiệp nhỏ. Điều muốn nói thêm, bạn nói trực tiếp trong buổi họp phụ huynh hay qua sổ liên lạc.
Câu hỏi thường gặp
Bé mầm non chưa biết nói lời cảm ơn thì trao hoa thế nào?
Bé chỉ cần đưa hoa bằng hai tay và nói "con cảm ơn cô", hoặc thậm chí chỉ cười và ôm cô. Phụ huynh đứng cạnh nói thêm một câu ngắn. Đừng bắt bé học thuộc lời chúc dài; với cô mầm non, cử chỉ tự nhiên của bé đã là lời cảm ơn rõ nhất.
Có nên tặng hoa cho cô giáo dạy thêm, gia sư không?
Có thể, vào cuối khoá hay khi con đạt mốc tiến bộ. Gia sư là người làm việc riêng với con nên quan hệ gần hơn, một bó nhỏ kèm thiệp con viết là đủ. Không tặng vào giữa khoá như một cách "nhờ dạy kỹ hơn", và giữ giá trị vừa phải như với giáo viên ở trường.
Con học cấp 3 có nên vẫn tặng hoa cô giáo không?
Nên, nhưng để con chủ động. Học sinh lớn thường tự tổ chức tặng hoa theo lớp, phụ huynh không cần đứng ra. Bạn có thể khuyến khích con nghĩ tới những thầy cô đã giúp mình nhiều, kể cả thầy cô các năm trước, vào dịp con thi xong hay tốt nghiệp.
Cô giáo của con dị ứng phấn hoa thì sao?
Hỏi ban đại diện phụ huynh hay chính cô một cách khéo léo trước. Nếu đúng là dị ứng, chuyển sang hoa khô, một cây nhỏ để bàn, hoặc chỉ tấm thiệp con vẽ kèm một món quà nhỏ không phải hoa. Bó hoa tươi đặt lên bàn của người dị ứng sẽ khiến cô vừa khó chịu vừa khó từ chối.
Nhóm phụ huynh bất đồng về mức góp tặng hoa thì làm sao?
Giữ mức thấp nhất mà mọi người đồng ý, và để góp hoàn toàn tự nguyện. Hoa cho cô không cần đắt. Nếu có phụ huynh muốn góp nhiều hơn, khuyến khích họ góp vào việc chung của lớp thay vì làm bó hoa to lên. Bất đồng về tiền trong nhóm phụ huynh dễ ảnh hưởng tới chính các con.
Năm sau cô không dạy con nữa, có nên tặng hoa dịp nào không?
Có thể, và lúc ấy bó hoa trong sáng nhất vì không còn quan hệ đánh giá. Ngày con tốt nghiệp cấp học, ngày cô nghỉ hưu, hay một buổi con ghé thăm trường cũ là dịp tốt. Nhiều thầy cô xúc động khi học trò cũ quay lại với một bó hoa nhỏ sau nhiều năm.
