Tặng hoa cho sếp đúng mực nhất là khi cả nhóm cùng góp, trao vào một dịp ai cũng thấy rõ, và bó hoa vừa phải, chỉn chu chứ không phô trương. Bó hoa chung từ cả nhóm nói được lời cảm ơn mà không ai bị nghĩ là muốn lấy lòng; bó hoa riêng thì chỉ hợp trong vài hoàn cảnh nhất định.
Điều quan trọng không kém là thời điểm. Hoa trao lúc sếp đang chuẩn bị đánh giá cuối năm, xét tăng lương hay quyết một việc liên quan trực tiếp tới người tặng thì dù thiện ý, vẫn đặt sếp vào thế khó. Còn ở cơ quan nhà nước, hoa và quà cho cấp trên còn phải đặt trong chuẩn mực liêm chính chung.
Phần dưới bàn cả sếp nữ lẫn sếp nam, vì nhiều nhóm làm việc vẫn quen chỉ tặng hoa cho sếp nữ mà lúng túng khi sếp là đàn ông. Thăng chức, nhậm chức đã có bài riêng; ở đây là nguyên tắc chung khi người nhận là cấp trên.
Góp chung là mặc định an toàn
Trong phần lớn môi trường làm việc, bó hoa tặng sếp từ cả nhóm được đón nhận thoải mái nhất. Lý do đơn giản: không ai bị nhìn là tìm cách gần sếp hơn người khác, và sếp cũng không phải cân nhắc mình nợ ai điều gì. Bó hoa chung nói "cả nhóm cảm ơn anh, chị", một thông điệp rõ ràng và dễ nhận.
Tặng riêng chỉ hợp khi có một mối liên hệ riêng thật sự: sếp đã giúp bạn vượt qua một giai đoạn khó trong đời, sếp sắp nghỉ hưu và bạn là người được sếp kèm cặp từ ngày đầu, hay bạn đã nghỉ việc và muốn cảm ơn người dẫn dắt mình. Khi không còn quan hệ cấp trên cấp dưới, bó hoa riêng trở nên tự nhiên hơn nhiều. Lúc ấy bạn có thể chọn theo kỷ niệm riêng giữa hai người, điều mà bó hoa chung của cả nhóm không làm được. Ví dụ, loài hoa từng đặt trên bàn họp ngày bạn trình bày dự án đầu tiên, hay màu sếp cũ vẫn hay mặc trong những buổi gặp khách quan trọng.
Nếu bạn là người đứng ra tổ chức góp chung, nên làm minh bạch: ai muốn góp thì góp, không ép, không công khai danh sách ai góp ai không. Cái khó xử nhất của góp chung là khi có người không muốn tham gia mà ngại nói. Để tự nguyện thật sự, mức gợi ý vừa phải và không ai bị nhắc tên.
Hoa cho sếp nữ và sếp nam: vài khác biệt
Phần lớn nguyên tắc giống nhau, nhưng một số chi tiết về màu, dáng và cách trao nên khác để người nhận thấy thoải mái.
| Khía cạnh | Sếp nữ | Sếp nam |
|---|---|---|
| Tông màu | Tông nhã, hồng nhạt, trắng, vàng, tránh đỏ thuần dễ gợi tình cảm | Màu đậm, trắng xanh, vàng cam; ít hồng phấn |
| Dáng bó | Bó gọn hoặc lẵng nhỏ để bàn | Bó dáng thẳng, gọn, hoặc chậu cây để phòng |
| Phụ kiện | Ruy băng nhẹ, giấy gói một màu | Ít nơ, giấy kraft hoặc đơn sắc |
| Cách trao | Đại diện nhóm trao, cả nhóm có mặt | Như với sếp nữ, tránh biến thành trò đùa |
| Lời nhắn | Cảm ơn sự dẫn dắt, chúc sức khoẻ | Cảm ơn sự dẫn dắt, chúc thành công cho việc chung |
Bảng trên là xu hướng chung, không phải luật. Sếp nữ thích màu mạnh, sếp nam thích hoa nhẹ là chuyện bình thường. Quan sát văn phòng của sếp, màu sếp hay mặc, cây sếp để trên bàn sẽ cho bạn gợi ý chắc hơn mọi bảng.
Lúc nên tặng và lúc nên tránh
Nên: khi sếp có việc vui cá nhân. Sếp có con, có cháu, vừa khỏi bệnh, vừa hoàn thành một khoá học dài. Những dịp này nằm ngoài công việc nên bó hoa thuần là lời chúc mừng.
Nên: khi nhóm vừa xong một việc lớn cùng sếp. Cuối dự án, sau một đợt kiểm tra căng thẳng, bó hoa nhỏ cảm ơn sếp đã đứng cùng nhóm là cách ghi nhận hai chiều.
Nên: khi sếp chuyển công tác hay nghỉ hưu. Lúc quan hệ cấp trên cấp dưới sắp kết thúc, bó hoa là lời tri ân thuần tuý, không còn bị nghĩ là tính toán.
Tránh: ngay trước kỳ đánh giá, xét thưởng, xét tăng lương. Dù không có ý gì, bó hoa trao lúc ấy dễ bị người khác nhìn như một cách tác động, và chính sếp cũng ngại nhận.
Nên: khi sếp quay lại sau một kỳ nghỉ dài. Nghỉ sinh, nghỉ chữa bệnh, đi học dài ngày. Một bình hoa nhỏ trên bàn sáng đầu tiên nói "cả nhóm mừng anh chị trở lại" mà không cần nghi thức.
Tránh: khi bạn đang có một đề nghị chờ sếp duyệt. Xin chuyển bộ phận, xin nghỉ dài, đề xuất dự án riêng. Chờ có quyết định rồi hãy cảm ơn, lúc đó bó hoa mới sạch ý.
Hoa và chuẩn mực liêm chính ở cơ quan nhà nước
Ở cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công, chuyện tặng quà cho người có chức vụ chịu sự điều chỉnh của pháp luật về phòng, chống tham nhũng và quy định nội bộ của từng nơi. Bài này không đi vào chi tiết điều khoản; nguyên tắc chung là quà tặng không được gắn với việc người nhận đang giải quyết công việc của người tặng, và nhiều đơn vị có quy định riêng về việc nhận hoa, quà. Bạn nên đọc quy định hiện hành của đơn vị mình hoặc hỏi bộ phận phụ trách.
Trong thực tế, bó hoa nhỏ từ tập thể trong dịp được tổ chức công khai, như liên hoan cuối năm hay buổi chia tay cán bộ nghỉ hưu, là thông lệ phổ biến và được hiểu là lời cảm ơn chung. Điều cần tránh là hoa đi kèm phong bì, hoa đắt tiền tặng riêng, hoặc hoa trao trong lúc người nhận đang xử lý hồ sơ, đề nghị của chính người tặng.
Nếu bạn không chắc, cách an toàn là chuyển sang hình thức tập thể, giá trị nhỏ, công khai, hoặc chờ khi việc của bạn đã được giải quyết xong. Giữ đúng chuẩn mực này không làm bó hoa mất ý nghĩa; ngược lại, nó bảo vệ cả người tặng lẫn người nhận.
Lời nhắn trên thiệp tặng sếp
Lời nhắn cho cấp trên nên ngắn, cụ thể và tránh những câu tâng bốc. Vài hướng viết thường dùng:
- Ghi nhận một điều cụ thể. "Cảm ơn chị đã cùng nhóm thức trắng tuần dự án" có sức nặng hơn "cảm ơn chị vì tất cả".
- Chúc điều thật sự dành cho người. Chúc sức khoẻ, chúc gia đình bình an, chúc chuyến công tác suôn sẻ, thay vì những lời chúc chức vụ cao hơn.
- Ký tên nhóm rõ ràng. "Nhóm Kế toán" hay tên từng người, để sếp biết bó hoa từ ai, không để người đại diện trao bị hiểu là tặng riêng.
- Tránh câu tâng bốc. Những câu như "người sếp giỏi nhất thế giới" thường khiến người nhận ngượng và người ngoài nghe thấy nịnh.
- Không kèm đề nghị. Lời nhắn hoa không phải nơi nhắc chuyện công việc đang chờ.
Một lời nhắn tốt đọc lên nghe như cả nhóm đang nói, không phải chép mẫu. Viết xong, đọc to một lần: nếu thấy ngượng miệng, hãy bớt tính từ.
Khi sếp từ chối nhận hoa
Có sếp từ chối nhận hoa, đặc biệt ở những nơi có quy định chặt hoặc sếp có nguyên tắc riêng. Đừng coi đó là sự phật lòng. Nhận lại bó hoa với một câu nhẹ nhàng, rồi tìm cách khác để bày tỏ: một tấm thiệp viết tay của cả nhóm, một lời cảm ơn trong buổi họp, hay đặt bó hoa ở khu vực chung của văn phòng để mọi người cùng ngắm.
Cách cuối cùng khá hay: một bình hoa ở phòng họp chung hay quầy tiếp khách, nói rõ là "hoa cả nhóm mua để mừng xong dự án", vừa giữ được niềm vui vừa không đặt ai vào thế nhận riêng. Nhiều nhóm đã biến điều này thành thói quen, mỗi dịp hoàn thành việc lớn lại có một bình hoa chung.
Nếu bạn cần người cùng chọn một mẫu gọn, chỉn chu, hợp phòng làm việc của sếp, bạn có thể để lại số ở khung Đặt hoa cuối bài, Hoa Vui gọi lại cùng chọn mẫu.
Hai nhóm, hai cách tặng: ví dụ giả định
Nhóm thứ nhất có tám người, sếp là một chị đã dẫn nhóm qua một năm nhiều biến động. Cuối năm, cả nhóm muốn cảm ơn. Một người đề xuất góp mỗi người một ít mua một giỏ hoa thật lớn. Người khác góp ý: phòng chị nhỏ, giỏ lớn không có chỗ đặt, và chị vốn không thích phô trương. Cuối cùng nhóm chọn một bó vừa phải, tông trắng vàng như màu chị hay dùng, kèm tấm thiệp mỗi người viết một dòng nhớ lại một khoảnh khắc trong năm. Chị giữ tấm thiệp trên bàn suốt nhiều tháng sau khi hoa đã tàn.
Nhóm thứ hai có sếp nam sắp chuyển sang chi nhánh khác. Không ai trong nhóm từng tặng hoa cho anh, cũng không ai chắc anh thích. Họ hỏi khéo trợ lý của anh và biết anh hay chăm mấy chậu cây ở ban công. Nhóm chọn một chậu cây nhỏ có hoa, đủ gọn để mang theo, cùng một bó nhỏ để trao trong buổi chia tay. Bó hoa cho khoảnh khắc trao, chậu cây cho chỗ làm mới. Anh mang chậu cây đi, đặt trên bàn ở văn phòng mới.
Hai cách làm khác nhau, nhưng chung một điểm: cả hai nhóm đều dò sở thích người nhận trước, chọn vừa với chỗ người nhận sẽ đặt hoa, và để lời nhắn mang nhiều sức nặng hơn kích cỡ bó hoa.
Sếp trẻ hơn mình, sếp từng là bạn: những trường hợp khó gọi tên
Ngày càng nhiều nhóm có sếp trẻ hơn nhiều thành viên. Khi tặng hoa cho sếp trẻ, người lớn tuổi hơn trong nhóm hay ngại vì sợ trông như "khúm núm". Cách gỡ là đúng như mọi trường hợp khác: góp chung, trao trong dịp rõ ràng, lời nhắn ghi nhận việc cụ thể. Không cần cố tỏ ra trịnh trọng hơn bình thường. Sếp trẻ thường thấy thoải mái hơn khi bó hoa mang giọng đồng đội.
Trường hợp sếp từng là bạn đồng nghiệp ngang hàng rồi được đề bạt, việc tặng hoa riêng như trước có thể khiến người khác trong nhóm nghĩ bạn được ưu ái. Trong giai đoạn đầu, nên chuyển sang góp chung với cả nhóm; tình bạn giữa hai người vẫn còn đó, chỉ là thể hiện ở ngoài giờ làm, không gắn với văn phòng.
Còn trường hợp sếp là người thân trong gia đình, như ở doanh nghiệp gia đình, thì nên tách bạch: tặng hoa trong gia đình thì theo nếp nhà, tặng hoa ở công ty thì theo cách cả nhóm vẫn làm. Trộn hai vai vào một bó hoa dễ khiến các nhân viên khác thấy mình đứng ngoài.
Câu hỏi thường gặp
Tặng hoa cho sếp có bị đồng nghiệp coi là nịnh không?
Có thể, nếu tặng riêng, tặng thường xuyên hoặc tặng vào lúc nhạy cảm như trước kỳ đánh giá. Góp chung với cả nhóm, trao trong dịp ai cũng biết rõ và bó hoa vừa phải là cách gần như không ai bàn tán. Nếu bạn có mối liên hệ riêng với sếp, trao kín đáo sau khi quan hệ công việc đã kết thúc sẽ tự nhiên hơn.
Sếp nam có thích được tặng hoa không?
Nhiều người vui hơn họ thể hiện. Đàn ông ít được tặng hoa nên khi nhận thường bất ngờ. Chọn bó gọn, màu đậm hoặc trắng xanh, ít phụ kiện, hoặc chậu cây nhỏ để bàn. Điều quan trọng là trao một cách nghiêm túc, không biến thành trò đùa trước cả phòng.
Nhân viên mới có nên góp tiền tặng hoa sếp không?
Nếu nhóm đang góp chung và bạn muốn tham gia thì cứ góp mức vừa sức. Nếu chưa quen, không góp cũng không sao, người tổ chức tốt sẽ không công khai danh sách. Nhân viên mới không nên tự tặng riêng sếp trong thời gian thử việc, vì dễ bị hiểu sai ý.
Sếp ở cơ quan nhà nước sắp nghỉ hưu, tặng hoa có được không?
Hoa từ tập thể trong buổi chia tay được tổ chức công khai là thông lệ phổ biến. Nên giữ giá trị vừa phải, không kèm phong bì hay quà đắt. Mỗi đơn vị có thể có quy định riêng, vì vậy hỏi bộ phận tổ chức hoặc công đoàn trước khi chuẩn bị là cách chắc chắn.
Tặng hoa cho sếp trực tiếp hay để trên bàn?
Trao trực tiếp khi cả nhóm có mặt là cách trang trọng và rõ ràng nhất. Để trên bàn kèm thiệp hợp khi sếp bận họp, đi công tác, hoặc khi đó là bó hoa bất ngờ chào sếp quay lại sau kỳ nghỉ. Chỉ cần thiệp ghi rõ ai tặng, để sếp không phải đi hỏi.
Có nên tặng hoa cho vợ hoặc chồng của sếp không?
Thường chỉ nên khi có dịp cụ thể mà cả nhóm được mời, như tiệc mừng của gia đình sếp. Khi đó hoa từ tập thể gửi cả gia đình là phù hợp. Tặng riêng cho người nhà của sếp ngoài dịp như vậy dễ bị hiểu là tìm đường gần gũi, nên cân nhắc kỹ.
