Ngày Quốc tế Nam giới là 19/11, ngày nhắc tới sức khoẻ của nam giới, những hình mẫu đàn ông tích cực và quan hệ bình đẳng giữa nam và nữ. Ở Việt Nam ngày này còn ít người biết, rơi sát ngày Nhà giáo 20/11, nhưng ngày càng nhiều chị em, con gái, đồng nghiệp chọn dịp này để tặng hoa cho đàn ông quanh mình.
Đàn ông nhận hoa thường ngượng, nhất là khi chưa từng được tặng. Bài này giải thích nguồn gốc ngày 19/11, gợi ý ai nên tặng ai, chọn hoa theo kiểu người nhận để họ không thấy "điệu", tặng ở văn phòng sao cho đều và nhẹ nhàng, và viết lời nhắn có ý, kể cả lời nhắc chăm sức khoẻ.
Ngày 19/11 từ đâu ra
Ngày Quốc tế Nam giới được khởi xướng lại vào năm 1999 ở Trinidad và Tobago, sau đó được nhiều nhóm ở nhiều nước hưởng ứng. Đây là ngày do các tổ chức, cộng đồng thúc đẩy, không nằm trong danh sách các ngày quốc tế chính thức của Liên Hợp Quốc như 8/3 hay 1/10.
Những người khởi xướng nhấn mạnh vài chủ đề: sức khoẻ thể chất và tinh thần của nam giới, những hình mẫu đàn ông tốt trong gia đình và cộng đồng, cải thiện quan hệ giữa hai giới, và những khó khăn nam giới hay gặp nhưng ít nói ra. Ngày này không đặt ra để đối lập với ngày của phụ nữ, mà bổ sung cho nhau.
Ở Việt Nam, giới trẻ và dân văn phòng biết tới ngày 19/11 chủ yếu qua mạng xã hội. Nhiều người xem đây là dịp "đáp lễ" lại các anh em đã tặng hoa ngày 8/3 và 20/10. Cách hiểu đó vui và dễ thương, miễn là không biến thành nghĩa vụ hay cuộc so đo.
Cũng nên phân biệt với các dịp khác dành cho đàn ông: Ngày của Cha là ngày tôn vinh vai trò làm bố, còn 19/11 dành cho mọi nam giới, kể cả người chưa có con, người trẻ, người đang đi học. Vì vậy hoa ngày 19/11 có thể tặng cho bạn bè, anh em, đồng nghiệp, không chỉ cho bố.
Vì rơi đúng một ngày trước 20/11, các tiệm hoa thường bận cho ngày Nhà giáo. Nếu muốn tặng hoa 19/11, nên chọn sớm vài hôm để không bị lẫn vào dòng hoa tặng thầy cô.
Đàn ông có thích được tặng hoa không?
Nhiều người chưa từng được tặng. Phần lớn đàn ông chỉ cầm hoa khi đi tặng người khác. Lần đầu nhận, phản ứng hay gặp là cười ngượng, nói đùa, hỏi "hôm nay ngày gì". Ngượng không có nghĩa là không vui.
Họ vui vì được nhớ tới, không phải vì hoa. Điều làm người nhận vui là có ai đó để ý tới mình, ghi nhận một việc mình làm. Bông hoa là bằng chứng của sự để ý đó. Vì vậy lời nhắn đi kèm quan trọng hơn bó hoa.
Có người thật sự không thích. Nếu người nhận đã nói rõ không thích hoa, hãy tôn trọng. Một chậu cây nhỏ để bàn, một cây xương rồng, một cành lá xanh là phương án nhẹ nhàng hơn, vẫn giữ được ý tặng.
Kiểu hoa quyết định độ ngượng. Bó to, nhiều ren, nơ hồng làm nhiều đàn ông ngại cầm ra đường. Bó nhỏ, gọn, tông màu trầm hay màu nắng, gói giấy đơn giản, họ cầm thoải mái hơn nhiều.
Chọn hoa theo người nhận
Không cần quy tắc phức tạp, chỉ cần nghĩ người nhận sẽ để hoa ở đâu và thích gì:
| Người nhận | Dạng hoa | Gợi ý |
|---|---|---|
| Chồng, người yêu | Bó nhỏ hoặc bình để nhà | Tông đỏ trầm, cam đất, xanh lá; hướng dương nếu anh ấy vui tính |
| Bố, ông | Chậu hoa, bó gọn tông ấm | Cúc vàng, lan chậu nhỏ, hoa quen thuộc |
| Anh, em trai | Một cành, một chậu cây nhỏ | Xương rồng có hoa, sen đá, cây lá để bàn |
| Đồng nghiệp nam | Cành lẻ trong lọ nhỏ, đồng đều cho mọi người | Cẩm chướng, cúc, hướng dương nhỏ; cùng một mẫu |
| Sếp nam | Chậu cây hoặc bình thấp để bàn, tặng chung cả nhóm | Tông trung tính: trắng phối xanh lá, vàng nhạt |
| Bạn thân nam | Món vui, bất ngờ | Một bông hướng dương to kèm lời nhắn hài hước |
Màu sắc không có giới tính, có người đàn ông rất thích hoa hồng phấn. Nhưng khi chưa biết sở thích, tông đất, tông nắng, xanh lá là điểm xuất phát an toàn. Hoa có gai thì lột gai trước, cành không quá dài để người nhận cầm một tay khi đi xe máy.
Tặng ở văn phòng: đều, nhẹ, không biến thành nghĩa vụ
Ngày 19/11 ở văn phòng hay thành dịp chị em "đáp lễ" anh em. Vài điều giúp không khí vui mà không gượng:
- Tặng đều tất cả nam giới trong phòng, kể cả người mới vào, người làm ca, người đang công tác. Không ai nên thấy mình bị bỏ ra.
- Một mẫu chung cho mọi người, như mỗi người một cành trong lọ nhỏ hoặc một chậu cây mini. Tránh tặng riêng ai bó to hơn.
- Đặt sẵn lên bàn từ sáng thay vì gọi lên trao trước cả phòng. Người ngại có thời gian tự nhận.
- Góp tiền thì tự nguyện, không điểm danh, không công khai ai góp bao nhiêu.
- Không đùa quá đà về chuyện "đàn ông thì phải…", không biến lời chúc thành trò trêu ngoại hình, thu nhập hay chuyện vợ con.
- Nếu có đồng nghiệp không muốn tham gia, để họ tự do.
Ngày 19/11 ở văn phòng hay nhất khi nó giống ngày 8/3 và 20/10 về sự chu đáo, không phải về độ hoành tráng. Một lời ghi nhận đúng việc mỗi người đã làm trong năm, viết trên mẩu giấy kèm cành hoa, làm các anh nhớ lâu hơn mọi hoạt động tập thể.
Tặng chồng, người yêu, bố: lúc nào, ở đâu
Với chồng hay người yêu, tặng ở nhà, lúc riêng tư. Một bình hoa trên bàn ăn tối, kèm tấm thiệp, hoặc bó hoa nhỏ để ở yên xe lúc anh ấy chuẩn bị đi làm. Không cần nhà hàng hay màn bất ngờ trước bạn bè, trừ khi anh ấy thích như vậy.
Với bố, chọn lúc bố đang thư thả, như buổi tối xem ti vi hay sáng cuối tuần uống trà. Nếu bố ở xa, gửi chậu cây hoặc giỏ hoa cắm sẵn, hẹn gọi video lúc hoa tới. Nếu năm nay bạn đã tặng hoa bố dịp Ngày của Cha, 19/11 có thể chỉ là một lời nhắn và một cuộc gọi.
Với anh em trai, bạn thân, tặng kiểu vui: một bông hướng dương to đặt trên ghế, một chậu xương rồng kèm câu đùa. Đàn ông trẻ thường nhận hoa thoải mái hơn khi có tiếng cười đi kèm.
Với con trai đã lớn, đang học đại học hay mới đi làm, bố mẹ gửi một chậu cây nhỏ cho phòng trọ kèm câu "ăn uống đủ bữa nhé" là cách dễ thương để nói rằng ngày của đàn ông cũng là ngày của con. Con trai tuổi này hiếm khi nhận hoa, và thường giữ chậu cây rất lâu dù ngoài miệng chê.
Tôn trọng là điều quan trọng nhất trong tình cảm. Ngày 19/11 không phải cái cớ để tỏ tình ép người kia trả lời, cũng không nên tặng hoa cho người đã có gia đình theo kiểu dễ gây hiểu lầm. Với người bạn chưa thân, hoa nhỏ chung trong nhóm luôn là lựa chọn nhẹ nhàng nhất.
Bông hoa làm cái cớ cho chuyện sức khoẻ
Một trong những lý do ngày 19/11 ra đời là sức khoẻ nam giới hay bị xem nhẹ. Nhiều đàn ông ngại đi khám, chịu đau, ít nói về áp lực tinh thần, coi việc than mệt là yếu đuối. Người thân thường biết điều này nhưng không biết mở lời thế nào cho khỏi thành cằn nhằn.
Bông hoa ngày 19/11 có thể là cái cớ nhẹ nhàng. Tặng hoa kèm lời nhắn "năm nay mình cùng đi khám sức khoẻ định kỳ nhé", hoặc kèm một lịch hẹn khám đã đặt sẵn cho cả hai vợ chồng, thì lời nhắc trở thành lời quan tâm chứ không phải lời trách.
Với bố, ông, cách nói nên mềm hơn. "Con đặt lịch khám cho bố mẹ cuối tháng, con đưa đi" dễ được nhận hơn "bố phải đi khám đi". Với bạn bè, anh em, rủ chạy bộ, đá bóng, đi bộ cuối tuần cùng nhau có khi hiệu quả hơn mọi lời khuyên.
Sức khoẻ tinh thần cũng vậy. Một câu hỏi thật lòng "dạo này anh ổn không" kèm bông hoa, rồi im lặng lắng nghe, đôi khi mở ra một câu chuyện người kia đã giữ trong lòng lâu. Bạn không cần đưa lời khuyên chuyên môn; nếu thấy người thân có dấu hiệu căng thẳng kéo dài, khuyến khích họ tìm tới bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý là điều đúng, và đi cùng họ tới buổi hẹn đầu tiên nếu họ muốn.
Lời nhắn có ý: ghi nhận và nhắc chăm sức khoẻ
Ghi nhận một việc cụ thể. "Cảm ơn anh tuần nào cũng sửa máy in cho cả phòng." "Cảm ơn bố năm nào cũng tự tay sơn lại cổng." Đàn ông thường ít được khen về những việc lặng lẽ, và lời ghi nhận cụ thể làm họ vui hơn lời khen chung "anh là người đàn ông tuyệt nhất".
Nhắc chăm sức khoẻ, nhẹ nhàng. Sức khoẻ nam giới là một trọng tâm của ngày 19/11. Một câu như "chúc anh năm nay đi khám sức khoẻ định kỳ đúng hẹn" hay "bớt thức khuya một chút nhé" là lời chúc đúng tinh thần, miễn đừng thành giảng giải.
Cho phép người nhận được mệt. Nhiều đàn ông quen gánh vác mà ít nói ra áp lực. Một câu "có chuyện gì cứ kể em nghe" hay "không phải lúc nào cũng phải mạnh mẽ đâu" có khi quý hơn mọi lời khen.
Có chút hài hước. Với bạn thân, anh em, lời nhắn vui làm bông hoa bớt ngượng: "Hoa này không phải để cắm, để nhắc ông đi cắt tóc."
Những lưu ý nhỏ cho ngày 19/11
Đặt hoa sớm. Ngày 20/11 là cao điểm tặng hoa thầy cô, tiệm hoa rất bận từ chiều 19/11. Chọn mẫu và đặt trước vài hôm giúp bạn có đúng loài, đúng màu muốn tặng.
Đừng gộp lời chúc 19/11 với 20/11 cho người vừa là nam vừa là thầy giáo, trừ khi có lý do. Hai ngày, hai ý khác nhau; thầy giáo nhận hoa ngày Nhà giáo là đủ, ngày 19/11 chỉ nên là lời nhắn vui nếu thân.
Người có hoàn cảnh riêng, như vừa mất việc, đang ốm, vừa ly hôn, có thể không muốn được chúc theo kiểu "người đàn ông thành đạt". Lời nhắn hướng tới sự quan tâm: "nghĩ tới anh, cần gì cứ gọi".
Ngày này nên giữ đúng tinh thần ghi nhận và quan tâm. Tránh những câu đùa hạ thấp phụ nữ để đề cao đàn ông hay ngược lại; mục tiêu là cả hai giới cùng được nhìn thấy, không phải bên nào hơn bên nào.
Câu hỏi thường gặp
Ngày Quốc tế Nam giới có phải ngày của Liên Hợp Quốc không?
Không. Ngày 19/11 được khởi xướng lại năm 1999 ở Trinidad và Tobago và được nhiều tổ chức, cộng đồng ở nhiều nước hưởng ứng, nhưng không nằm trong danh sách ngày quốc tế chính thức của Liên Hợp Quốc. Ở Việt Nam đây không phải ngày lễ chính thức.
Tặng hoa cho đàn ông có kỳ không?
Không kỳ. Nhiều người chưa quen nên có thể ngượng lúc đầu, nhưng phần lớn vẫn vui vì được nhớ tới. Chọn bó nhỏ, tông màu trầm hoặc màu nắng, gói đơn giản, và một lời nhắn cụ thể sẽ giúp người nhận thấy thoải mái.
Văn phòng nên tặng gì cho đồng nghiệp nam ngày 19/11?
Một mẫu chung cho mọi người như mỗi người một cành hoa trong lọ nhỏ hoặc một chậu cây mini, đặt sẵn lên bàn từ sáng. Tặng đều tất cả, góp tiền tự nguyện, kèm lời ghi nhận việc từng người đã làm trong năm.
Đàn ông không thích hoa thì tặng gì thay thế?
Chậu cây nhỏ để bàn, xương rồng, sen đá hay cây lá xanh vẫn giữ được ý tặng mà không "điệu". Bạn cũng có thể chỉ gửi một lời nhắn cụ thể và rủ đi ăn một bữa, phần quan trọng nhất của ngày này là sự ghi nhận.
Ngày 19/11 có phải ngày "đáp lễ" 8/3 và 20/10 không?
Nhiều văn phòng ở Việt Nam vui vẻ coi là vậy, nhưng ý nghĩa gốc của ngày này là sức khoẻ nam giới, hình mẫu tích cực và quan hệ bình đẳng giữa hai giới. Đáp lễ cũng được, miễn tự nguyện và không biến thành nghĩa vụ hay so đo.
Nên viết lời chúc gì cho chồng ngày 19/11?
Nhắc một việc cụ thể anh ấy làm âm thầm cho gia đình, thêm một câu quan tâm sức khoẻ hoặc cảm xúc như "bớt thức khuya nhé" hay "mệt thì kể em nghe". Lời chúc ngắn, đúng chuyện thật thường chạm hơn lời khen chung chung.