Ngày 28/6 là Ngày Gia đình Việt Nam, và món quà hoa hợp nhất cho ngày này không phải bó hoa tặng riêng một người, mà là một bình hoa chung đặt giữa bàn ăn, để cả nhà cùng nhìn, cùng có phần. Ngày của Mẹ, Ngày của Cha, sinh nhật đã có hoa cho từng người; 28/6 là ngày của cả nhà.
Cách làm đơn giản: một người mang hoa về, mỗi người chọn một cành cắm vào bình, rồi cả nhà ăn bữa tối cùng nhau. Bài này gợi ý chọn hoa theo chỗ đặt, cách biến việc cắm hoa thành việc chung, gửi hoa về nhà khi con cái ở xa, và tế nhị với những gia đình không trọn vẹn.
Ngày 28/6 từ đâu ra và tinh thần của nó
Ngày Gia đình Việt Nam được chọn là 28/6 hằng năm từ năm 2001, theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Đây không phải ngày nghỉ, nhưng là dịp để các gia đình dành thời gian cho nhau, để các địa phương, cơ quan tổ chức hoạt động về gia đình, và để mỗi người nhìn lại cách mình đối xử với người thân.
Tinh thần của ngày này khác các ngày lễ tặng quà quen thuộc. Ngày của Mẹ hay sinh nhật có một người được tôn vinh; Ngày Gia đình không có ai ở trung tâm, hoặc nói đúng hơn, trung tâm là mối liên hệ giữa mọi người. Vì vậy, quà hợp nhất là thứ cả nhà dùng chung, làm chung: một bữa cơm, một buổi đi chơi, một bình hoa.
Ngày 28/6 rơi vào giữa mùa hè. Trẻ con đã nghỉ học, nhiều nhà có con cái đi học xa về, có người đi làm xa về thăm. Đó là lúc tốt để bày một bình hoa trên bàn ăn, chụp một tấm ảnh cả nhà, những thứ bình thường bị bỏ qua vì ai cũng bận.
Một điểm dễ nhầm: Ngày Gia đình 28/6 không trùng Ngày của Cha, dù cả hai cùng rơi vào tháng 6. Ngày của Cha theo thông lệ nhiều nước là Chủ nhật thứ ba tháng 6, rơi vào khoảng từ 15 đến 21/6, tức sớm hơn 28/6 một đến hai tuần. Nhiều nhà gộp lời chúc, nhưng nếu muốn giữ riêng, hoa ngày của Cha là bó cho bố, còn 28/6 là bình hoa cho cả nhà.
Thời tiết tháng 6 nóng, nhiều nơi hay mưa giông chiều. Hoa cần chọn loài chịu nhiệt, và bình nên đặt chỗ thoáng, tránh nắng chiếu trực tiếp.
Ai tặng hoa, tặng cho ai trong Ngày Gia đình
Ngày Gia đình không có chiều tặng cố định. Vài tình huống quen thuộc ở các nhà:
- Con cái đi làm, đi học xa gửi hoa về nhà bố mẹ. Thiệp ghi tên cả nhà, không riêng bố hay mẹ, để bình hoa thành lời chào của người vắng mặt.
- Vợ chồng trẻ mang hoa về cho tổ ấm nhỏ của mình. Ngày 28/6 là dịp để hai người nhắc nhau rằng nhà mình cũng là một gia đình, kể cả khi chưa có con.
- Bố mẹ cùng con nhỏ đi chọn hoa. Để con chọn một cành, bố chọn một cành, mẹ chọn một cành. Bình hoa thành bản ghi lại sở thích của từng người.
- Con cháu mang hoa về nhà ông bà. Nhiều nhà có ba thế hệ, Ngày Gia đình là dịp cả họ ăn chung một bữa ở nhà ông bà.
- Người sống một mình tặng chính mình hoặc tặng nhà hàng xóm thân. Gia đình không chỉ có một dạng. Người ở xa nhà, người sống một mình vẫn có những mối quan hệ như người nhà để cảm ơn.
Điểm chung: bình hoa không thuộc về ai, nó thuộc về không gian chung. Lời nhắn, nếu có, cũng viết cho cả nhà.
Chọn hoa theo chỗ đặt trong nhà
Bình hoa cho cả nhà sống ở không gian chung, nên chỗ đặt quyết định nhiều hơn loài hoa. Bảng gợi ý:
| Chỗ đặt | Dáng bình, chiều cao | Loài và tông gợi ý |
|---|---|---|
| Giữa bàn ăn | Bình thấp, không che mặt người ngồi đối diện | Cúc, cẩm chướng, hồng nhỏ, hương nhẹ để không lấn mùi thức ăn |
| Bàn uống nước phòng khách | Bình tròn vừa, nhìn được từ mọi phía | Hướng dương, đồng tiền, phối nhiều màu |
| Kệ ti vi, tủ thấp | Bình cao, dáng thẳng | Cát tường, lay ơn, cành lá dài |
| Bậu cửa sổ bếp | Lọ nhỏ, vài cành | Cúc nhỏ, rau thơm nở hoa, cành lá xanh |
| Nhà ông bà | Bình nặng, đế vững, khó đổ | Tông ấm, loài quen thuộc với người lớn tuổi |
Nhà có trẻ nhỏ thì đặt bình chỗ trẻ không kéo đổ được; nhà có mèo thì tránh ly. Nhà nhỏ thì một lọ thuỷ tinh tận dụng chai, hũ sẵn có cũng đủ, quan trọng là có hoa ở chỗ cả nhà cùng thấy.
Biến việc cắm hoa thành việc của cả nhà
Một gợi ý cho buổi tối 28/6, làm được trong khoảng nửa giờ trước bữa ăn:
- Một người mua hoa về, chọn ba bốn loài khác nhau, mỗi loài vài cành, cắt sẵn gốc chéo, ngâm vào xô nước.
- Mỗi người trong nhà chọn một hoặc hai cành mình thích, kể vì sao chọn. Trẻ con thường chọn màu, người lớn hay chọn theo kỷ niệm.
- Lần lượt cắm vào bình chung. Không cần đẹp theo kiểu cắm hoa nghệ thuật; bình lộn xộn một chút là đúng tinh thần cả nhà cùng làm.
- Đặt bình giữa bàn ăn, dọn cơm, ăn cùng nhau, tắt ti vi nếu được.
- Chụp một tấm ảnh bình hoa hoặc cả nhà quanh bàn, chụp từ góc nào tuỳ thích. Năm sau lấy ra so lại.
- Những ngày sau, mỗi người thay nước một lần theo lượt, nhặt cành héo. Bình hoa thành việc chung nhỏ nhắc nhau về ngày 28/6.
Ví dụ giả định: nhà năm người, mỗi người hai cành, thêm vài nhánh lá, là đủ một bình đầy cho bàn ăn. Điều làm buổi tối đáng nhớ không phải số cành mà là lúc mỗi người kể vì sao chọn cành của mình.
Gửi hoa về nhà khi con cái ở xa
Viết thiệp cho cả nhà. Gửi hoa từ xa ngày 28/6, ghi "gửi cả nhà" thay vì chỉ ghi tên bố hoặc mẹ. Nếu có anh chị em ở nhà, nhắc tên từng người.
Hẹn giờ gọi video. Hoa tới, gọi video lúc cả nhà quây quần bữa tối. Người vắng mặt vẫn có mặt bên bình hoa trên bàn.
Chọn hoa bền, dễ cắm. Bố mẹ lớn tuổi không quen cắm hoa thì gửi giỏ hoặc bình đã cắm sẵn, có mút giữ nước, chỉ việc đặt lên bàn.
Đừng để hoa thay cho cuộc gọi. Bình hoa là lời nhắc, cuộc gọi mới là phần chính. Nhiều bố mẹ nói thích nghe giọng con hơn nhận hoa.
Cần người giúp chọn mẫu. Nếu bạn ở xa và không biết chọn gì cho bàn ăn của nhà mình, có thể để lại số ở khung Đặt hoa cuối bài, Hoa Vui gọi lại cùng chọn mẫu hợp chỗ đặt.
Ngày Gia đình ở nhà nhiều thế hệ
Nhiều nhà Việt có ông bà, bố mẹ, con cháu sống chung hoặc ở gần. Ngày 28/6 ở những nhà như vậy thường là bữa cơm đông người, và bình hoa có thể là việc giao cho thế hệ nhỏ nhất: cháu đi cùng bố mẹ chọn hoa, về nhà cắm cùng ông bà.
Người lớn tuổi thường có loài hoa quen gắn với thời trẻ: cúc vàng, hoa huệ, hoa hồng ta, hoa sen mùa hè. Hỏi ông bà ngày xưa nhà có trồng hoa gì, rồi chọn một cành loài ấy cắm chung, là cách mở chuyện rất tự nhiên. Ông bà kể chuyện vườn nhà cũ, cháu nghe, bữa cơm có thêm một câu chuyện mà ngày thường không ai hỏi.
Bình hoa cho nhà nhiều thế hệ nên đặt ở chỗ ông bà ngồi nhìn thấy rõ, đế vững vì có trẻ nhỏ chạy quanh, hương nhẹ vì người lớn tuổi có thể nhạy mùi. Màu sắc tương phản rõ như vàng, cam, đỏ dễ nhìn hơn với mắt người già so với các tông pastel nhạt.
Nếu đại gia đình đông, mỗi nhà nhỏ mang tới một cành hoặc một bó nhỏ, cắm chung thành một bình lớn ở nhà ông bà. Bình hoa ấy nói đúng điều Ngày Gia đình muốn nói: nhiều nhà nhỏ cùng về một mái.
Tế nhị với những gia đình không trọn vẹn
Ngày Gia đình có thể là ngày khó với người vừa mất người thân, người có bố mẹ ly hôn, người sống xa nhà không về được, người không có con mà gia đình hay hỏi. Những lời chúc kiểu "chúc gia đình đầy đủ, sum vầy" có thể chạm vào chỗ đau.
Khi tặng hoa cho những gia đình như vậy, viết lời nhắn chú ý tới những người đang có mặt: "Gửi bà và hai cháu một bình hoa cho bữa tối." Không nhắc tới người vắng mặt trừ khi chính họ muốn nhắc. Nếu nhà vừa có tang, tránh hoa quá rực; một bình hoa trắng xen xanh lá, nhẹ nhàng, có thể là lời an ủi tế nhị hơn.
Với người lớn tuổi đã mất bạn đời, ngày này có thể gợi nhớ. Một bình hoa có loài người đã mất từng thích, nếu gia đình thấy hợp, đôi khi lại là cách để nhắc tới người ấy một cách ấm áp trong bữa cơm, thay vì tránh né.
Với gia đình có bố mẹ sống riêng, con cái có thể tặng mỗi bên một bình hoa nhỏ, không so sánh to nhỏ. Với gia đình có con riêng, con chung, ghi tên đủ mọi người trên thiệp.
Và nếu chính bạn đang ở một mình ngày 28/6, mua một bó hoa nhỏ cho căn phòng của mình không có gì buồn. Gia đình cũng là mối quan hệ bạn chọn: bạn thân, người hàng xóm như người nhà, nhóm bạn cùng trọ. Một bình hoa trên bàn ăn chung của những người ấy cũng là một bình hoa Ngày Gia đình.
Lời nhắn cho cả nhà
Lời nhắn ngày 28/6 viết cho mọi người, ngắn, gắn với chuyện thật trong nhà:
- "Gửi cả nhà một bình hoa cho bữa tối 28/6. Con ở xa nhưng phần cơm của con vẫn để đó nhé."
- "Mỗi người một cành, bình này là của cả nhà mình."
- "Cảm ơn bố mẹ, cảm ơn em, cảm ơn cả con mèo đã làm nhà mình vui."
- "Gửi ông bà và cả nhà nội, năm nay cháu chưa về được, bình hoa thay cháu ngồi cùng mâm."
- "Nhà mình nhỏ, bình hoa cũng nhỏ, nhưng tối nay mình ăn cơm cùng nhau."
Tránh các câu chúc dài về "tổ ấm hạnh phúc trọn vẹn". Một câu nhắc tới thói quen riêng của nhà mình, như món canh mẹ hay nấu hay chuyện con mèo, làm cả nhà mỉm cười hơn.
Thiệp viết tay luôn ấm hơn thiệp in, kể cả chữ xấu. Nếu gửi hoa từ xa và phải nhờ tiệm viết thiệp, đọc kỹ lời nhắn trước khi gửi, ghi đủ tên những người muốn nhắc tới, và ký bằng cách cả nhà vẫn gọi bạn ở nhà, không ký tên đầy đủ như trong giấy tờ.
Câu hỏi thường gặp
Ngày Gia đình Việt Nam có phải ngày nghỉ không?
Không. Ngày 28/6 là ngày để các gia đình dành thời gian cho nhau và các nơi tổ chức hoạt động về gia đình, nhưng mọi người vẫn đi làm, đi học bình thường. Vì vậy hoạt động hợp nhất thường là bữa tối cùng nhau.
Ngày Gia đình nên tặng hoa cho ai?
Hợp nhất là tặng cả nhà bằng một bình hoa chung trên bàn ăn hoặc phòng khách. Nếu muốn tặng riêng, có thể tặng người lo việc nhà nhiều nhất, nhưng thiệp nên nhắc tới cả nhà để giữ tinh thần của ngày này.
Hoa đặt bàn ăn nên chọn loại nào?
Chọn bình thấp không che mặt người đối diện, hoa hương nhẹ để không lấn mùi thức ăn, ít phấn để không rơi vào món ăn. Cúc, cẩm chướng, hồng nhỏ, đồng tiền đều là lựa chọn quen và dễ tìm.
Ở xa không về được thì làm gì ngày 28/6?
Gửi hoa về nhà với thiệp ghi cho cả nhà, rồi hẹn gọi video đúng bữa tối. Nhiều bố mẹ nói cuộc gọi quan trọng hơn bó hoa, nên hoa chỉ là lời nhắc để cả nhà có cớ quây quần.
Nhà vừa có tang có nên tặng hoa Ngày Gia đình không?
Có thể, nhưng cần tế nhị. Chọn hoa nhẹ nhàng, không quá rực, lời nhắn hướng tới những người đang có mặt, không chúc sum vầy trọn vẹn. Nếu không chắc, hỏi một người trong nhà trước khi gửi.
Ngày Gia đình khác Ngày của Mẹ, Ngày của Cha thế nào khi tặng hoa?
Ngày của Mẹ, Ngày của Cha có một người được tôn vinh, hoa tặng riêng người đó. Ngày Gia đình là ngày của cả nhà, nên hoa hợp nhất là bình chung mọi người cùng cắm, cùng ngắm, lời nhắn viết cho tất cả.