Hoa mừng con cuối năm học nên là một bó nhỏ vừa tay trẻ, trao ở sân trường sau lễ tổng kết hoặc ở nhà buổi tối, và mừng sự cố gắng của con suốt năm chứ không mừng thứ hạng hay danh hiệu. Nếu trong lớp nhiều bạn không có hoa, trao ở nhà sẽ tế nhị hơn. Nếu con không có giấy khen, vẫn có rất nhiều lý do để mừng con.
Lễ tổng kết, lễ ra trường mẫu giáo, lễ chia tay cuối cấp là những dịp hiếm hoi trong năm cả nhà cùng có mặt ở sân trường. Bó hoa trong ngày ấy dễ thành thứ để các nhà ngầm so nhau, và trẻ cảm nhận sự so sánh ấy rất nhanh. Bài này đề xuất một cách nghĩ khác: dùng bó hoa để nói với con rằng cả năm học của con đáng được mừng, chứ không chỉ mỗi tờ giấy khen. Hoa tốt nghiệp đại học, đặt hoa mùa tốt nghiệp đã có bài riêng ở các trang hoa khác.
Vì sao nên mừng cố gắng thay vì thứ hạng
Ở nhiều trường, cuối năm học có khen thưởng cho học sinh. Bố mẹ tự nhiên muốn mừng khi con được khen, và điều đó không sai. Vấn đề nằm ở chỗ khi bó hoa chỉ xuất hiện lúc con được khen, trẻ học được một bài học ngầm: được yêu thương nhiều hơn khi có thành tích.
Với trẻ nhỏ, cách bố mẹ phản ứng với kết quả học tập để lại dấu ấn sâu hơn chính kết quả. Mừng sự cố gắng, như "con đã dậy sớm suốt cả năm", "con đã tự đọc hết mấy cuốn sách", "con đã làm quen được với bạn mới", giúp con hiểu rằng điều bố mẹ quý là quá trình, là thói quen, là sự trưởng thành, những thứ con kiểm soát được.
Điều này không có nghĩa là bỏ qua giấy khen. Con được khen thì mừng, nhưng lời mừng nói về việc con đã làm gì để có nó, không nói về việc con hơn bạn nào.
Một gợi ý thực tế: nghĩ trước ba điều cụ thể con đã làm được trong năm, không liên quan tới điểm số. Viết vào thiệp kèm bó hoa. Con sẽ đọc đi đọc lại tấm thiệp ấy, có khi lâu hơn nhiều so với bó hoa.
Trao ở sân trường hay ở nhà
Sân trường, sau khi lễ kết thúc. Lễ tổng kết thường ở sân trường, học sinh ngồi theo lớp. Đừng mang hoa vào giữa hàng ghế của lớp khi lễ còn đang diễn ra. Chờ khi giáo viên cho học sinh ra về hoặc tự do chụp ảnh, rồi mới trao.
Khi nhà trường mời phụ huynh lên trao hoa. Một số trường, đặc biệt là trường mẫu giáo, có phần phụ huynh lên tặng hoa cho con trong lễ ra trường. Lúc đó làm theo hướng dẫn của cô giáo; hoa nên đồng đều về cỡ, vì có thể nhà trường đã dặn phụ huynh chuẩn bị giống nhau.
Ở nhà, khi lớp có nhiều bạn không có hoa. Nếu bạn biết phần lớn phụ huynh không mang hoa, hoặc lớp có bạn hoàn cảnh khó khăn, trao ở nhà là tế nhị hơn. Con vẫn có hoa, vẫn có ảnh, và không có bạn nào phải đứng nhìn.
Ở nhà, khi con không được khen thưởng. Ngày lễ tổng kết có thể là ngày buồn với con không có tên trong danh sách khen. Bó hoa đợi con ở nhà, kèm thiệp ghi những điều con đã làm được, sẽ nói với con rằng bố mẹ vẫn tự hào.
Chọn hoa vừa tay và hợp tuổi con
Trẻ nhỏ cầm hoa khác người lớn: tay nhỏ, hay chạy nhảy, dễ chạm vào mặt, mắt. Chọn hoa theo tuổi giúp bó hoa an toàn và vui.
| Tuổi | Hoa hợp | Cỡ | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Mẫu giáo | Cúc nhỏ, đồng tiền mini, hoa giấy hoặc hoa len | Hai ba cành | Không gai, không phấn, không que xiên trang trí |
| Tiểu học | Hướng dương nhỏ, cúc hoạ mi, cẩm chướng | Vừa tay một tay | Giấy gói mềm, không dây kim loại cứng |
| Trung học cơ sở | Hoa con tự chọn màu, bó gọn | Nhỏ đến vừa | Hỏi con có muốn nhận hoa ở trường không |
| Cuối cấp, chia tay trường | Bó nhỏ để chụp cùng bạn bè | Nhỏ | Có thể thêm vài bông lẻ để con tặng thầy cô, bạn thân |
Với trẻ có tiền sử dị ứng, chọn hoa giấy, hoa len hoặc một chậu cây nhỏ. Với trẻ mẫu giáo, một bông hoa trao tận tay đã đủ làm con rạng rỡ; bó hoa to quá con không cầm nổi, lại dễ làm rơi giữa đám đông.
Khi con không có giấy khen
Đây là tình huống khiến nhiều bố mẹ khó xử nhất. Con về nhà, có khi im lặng, có khi khóc, có khi tỏ ra không quan tâm. Bố mẹ thì vừa thương con vừa lo, đôi khi vô tình nói những câu làm con buồn thêm: "Thấy bạn A chưa", "Năm sau cố lên nhé".
Bó hoa trong ngày này có sức nặng đặc biệt. Nó nói với con rằng năm học của con vẫn đáng được ghi nhận. Nhưng để bó hoa không thành lời an ủi gượng, cần đi kèm những điều cụ thể. Ví dụ: "Năm nay con tự đi học một mình được rồi", "Con đã giúp bạn cùng bàn môn con giỏi", "Con đọc to trước lớp mà không run nữa". Nếu khó nghĩ ra, hỏi giáo viên chủ nhiệm về những điều con đã tiến bộ.
Tránh dùng bó hoa để "đổi" lời hứa: "Mẹ tặng hoa, năm sau con phải có giấy khen". Bó hoa không phải hợp đồng.
Nếu con không muốn nói về chuyện đó, đừng ép. Đặt bó hoa lên bàn học, ôm con, cùng làm một việc con thích. Vài ngày sau, khi con thoải mái hơn, mới nói chuyện về năm học tới, và nói theo cách hỏi con muốn gì, không phải giao chỉ tiêu.
Khi anh chị em trong nhà có kết quả khác nhau
Nhà có hai ba con cùng đi học, cuối năm thường có cảnh một con được khen, một con không. Hoặc con lớn từng có thành tích nổi bật, con nhỏ học bình thường. Đây là lúc bó hoa dễ thành công cụ so sánh nhất, dù bố mẹ không hề cố ý.
Cách đơn giản và công bằng là mỗi con một bó, cùng cỡ, cùng lúc, mỗi bó kèm một tấm thiệp ghi những điều riêng của từng con. Con được khen thì thiệp nhắc tới việc con đã làm gì để có giấy khen; con không được khen thì thiệp nhắc tới điều con đã tiến bộ. Không bó nào to hơn, không thiệp nào dài hơn hẳn.
Tránh mừng một con trước mặt con kia theo kiểu "nhìn chị mà học". Câu ấy không giúp đứa nhỏ cố gắng hơn, chỉ làm hai anh chị em xa nhau hơn, và làm đứa được khen thấy ngại.
Nếu các con lệch tuổi nhiều, cách mừng có thể khác nhau, như bé út thích một bông hoa, anh lớn thích một bữa đi ăn, nhưng sự quan tâm nên đồng đều. Trẻ nhỏ đo tình thương bằng những thứ nhìn thấy được, nên bố mẹ cần để ý những thứ nhìn thấy được ấy.
Lễ chia tay mẫu giáo, hết lớp 5, hết lớp 9: những cột mốc đáng nhớ
Hết một cấp học là cột mốc lớn với trẻ, lớn hơn người lớn thường nghĩ. Con sắp rời ngôi trường quen, những cô giáo quen, những bạn đã chơi cùng nhiều năm. Bên cạnh niềm vui lên cấp là cả nỗi buồn chia tay.
Ra trường mẫu giáo thường có lễ nhỏ, có khi các bé mặc áo choàng, đội mũ như lễ tốt nghiệp thu nhỏ. Bố mẹ có mặt, chụp ảnh, tặng con một bông hoa. Bé thường thích được tự tay tặng hoa cho cô giáo hơn là nhận hoa; bố mẹ có thể chuẩn bị thêm một bông để con tặng cô.
Hết tiểu học, hết trung học cơ sở là lúc trẻ bắt đầu có cảm xúc rõ về tình bạn. Một bó hoa nhỏ để con chụp ảnh với nhóm bạn thân, hoặc vài bông lẻ để con tặng bạn, là cách bố mẹ đồng hành với nỗi chia tay ấy.
Với con chuyển trường, chuyển nhà giữa chừng, ngày cuối cùng ở trường cũ có thể còn buồn hơn. Một bông hoa nhỏ con mang tới tặng cô và các bạn trong ngày cuối, tự con chọn, giúp con kết thúc một chặng đường cho trọn vẹn.
Cầm hoa suốt buổi lễ và chụp ảnh ở sân trường
Lễ tổng kết thường diễn ra buổi sáng, ngoài trời, có khi nắng gắt. Trẻ ngồi theo lớp, không cầm hoa được trong lúc lễ diễn ra. Bố mẹ giữ hoa ở chỗ có bóng râm, gói giấy chống nước, bọc gốc nếu được.
Chụp ảnh ở sân trường đẹp nhất là lúc vừa tan lễ, ánh sáng còn dịu. Chụp con với bó hoa trước cửa lớp, dưới gốc cây quen, với cô giáo chủ nhiệm nếu cô đồng ý. Tránh chụp cận giấy khen có họ tên, lớp, trường của con nếu định đăng lên mạng; ảnh con cười với bó hoa đã đủ nói mọi điều.
Khi chụp ảnh nhóm, hỏi ý phụ huynh các bạn khác trước khi đăng. Nhiều gia đình không muốn ảnh con xuất hiện công khai.
Một việc nhỏ nữa: nếu bố mẹ đi làm không đến được lễ, ông bà hay người thân đi thay có thể mang hoa và chụp ảnh giúp. Tối đó, bố mẹ về xem ảnh cùng con, hỏi con kể lại buổi lễ. Trẻ không cần bố mẹ có mặt mọi lúc, nhưng cần thấy bố mẹ quan tâm tới ngày ấy của mình.
Sau buổi lễ, để con tự cắm bó hoa của mình vào bình ở nhà. Trẻ rất thích được chăm "bông hoa của con", thay nước mỗi sáng, và niềm vui của ngày tổng kết kéo dài thêm cả tuần.
Hoa cho cô giáo và cho cả lớp cuối năm
Cuối năm học cũng là lúc nhiều phụ huynh muốn cảm ơn cô giáo. Hoa cảm ơn thầy cô ngoài ngày 20/11 đã có bài riêng trong mục tặng hoa theo người nhận; ở đây chỉ nhắc mấy điều gắn với lễ tổng kết.
Để con tự trao hoa cho cô, kèm một tấm thiệp con tự viết hoặc vẽ. Bó nhỏ, giá trị khiêm tốn. Không kèm phong bì hay quà đắt, nhất là khi con còn học cô năm sau. Nếu ban đại diện phụ huynh tổ chức tặng chung, tham gia góp chung là đủ, không cần tặng riêng thêm.
Một ý tưởng nhiều lớp làm, nhất là ở bậc mẫu giáo và tiểu học: mỗi bé mang một bông hoa, gom lại thành một bó lớn tặng cô. Cách này khiến bông hoa nào cũng như nhau, không ai hơn ai, và cô nhận được một bó có dấu ấn của cả lớp.
Dù chọn cách nào, phần quý nhất vẫn là tấm thiệp con tự viết hay tự vẽ. Cô giáo có thể quên bó hoa sau một tuần, nhưng nhiều cô giữ những tấm thiệp nguệch ngoạc ấy rất nhiều năm.
Câu hỏi thường gặp
Có nên tặng hoa cho con khi con không được giấy khen?
Có. Bó hoa lúc này ghi nhận cả năm học của con, không phụ thuộc vào danh hiệu. Kèm theo vài điều cụ thể con đã làm được trong năm. Trao ở nhà sẽ tế nhị hơn trao giữa sân trường, nơi con có thể đang so mình với bạn.
Lễ tổng kết có nên tặng hoa to cho con để chụp ảnh đẹp?
Không cần. Bó hoa to quá tay trẻ khó cầm, che mặt con trong ảnh, và dễ khiến các bạn khác chạnh lòng. Bó nhỏ vừa tay con, màu tươi, lên ảnh vẫn đẹp và con tự cầm được suốt buổi chụp.
Con học mẫu giáo thì nên tặng hoa thật hay hoa giả?
Hoa thật nhỏ, không gai, ít phấn là lựa chọn phổ biến. Nếu bé dị ứng hoặc hay đưa đồ lên miệng, hoa len, hoa giấy hay chậu cây nhỏ an toàn hơn. Với bé nhỏ, một bông duy nhất đã là niềm vui lớn.
Có nên khen con trước mặt các bạn khi trao hoa ở sân trường?
Nên giữ lời khen ở mức nhẹ nhàng, nói riêng với con. Khen to trước mặt các bạn, nhất là khen thứ hạng, dễ làm bạn khác buồn và đặt con vào thế khó. Những lời khen cụ thể hơn để dành cho lúc ở nhà.
Con lớn rồi không thích nhận hoa ở trường thì sao?
Tôn trọng con. Nhiều bạn tuổi mới lớn ngại bố mẹ tặng hoa trước mặt bạn bè. Hỏi con trước, nếu con không muốn thì để bó hoa ở nhà, hoặc đưa con đi ăn một món con thích. Mừng theo cách con thoải mái mới là mừng.
Có nên tặng hoa cho các bạn cùng lớp của con không?
Không cần. Nếu muốn, có thể chuẩn bị vài bông lẻ để con tự tặng bạn thân, hoặc cùng ban đại diện phụ huynh chuẩn bị quà nhỏ đồng đều cho cả lớp. Tránh tặng riêng một số bạn giữa sân trường khiến bạn khác thấy bị bỏ sót.
