Ngày 27/2 là Ngày Thầy thuốc Việt Nam, dịp để cảm ơn những người làm nghề chăm sóc sức khoẻ: bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, dược sĩ, kỹ thuật viên, nhân viên y tế cơ sở. Một bó hoa nhỏ kèm vài dòng cảm ơn cụ thể là món quà vừa đủ ấm, vừa giữ được chuẩn mực của nghề y, miễn là bạn tặng đúng lúc và đúng cách.
Hai điều cần nhớ trước tiên. Một, hoa chỉ là lời cảm ơn, không kèm phong bì hay món quà có giá trị, nhất là khi người thân của bạn vẫn đang được chính bác sĩ đó điều trị. Hai, nhiều khoa trong bệnh viện hạn chế hoa tươi, nên hãy hỏi khoa trước khi mang vào. Phần dưới đi qua từng việc: ai nên tặng, chọn hoa gì, trao lúc nào, viết gì trên thiệp.
Ngày 27/2 bắt nguồn từ đâu và "thầy thuốc" gồm những ai
Ngày Thầy thuốc Việt Nam gắn với bức thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi hội nghị cán bộ ngành y tế ngày 27/2/1955, trong đó có câu "lương y phải như từ mẫu", nghĩa là người thầy thuốc phải thương người bệnh như mẹ hiền thương con. Từ đó, ngày 27/2 hằng năm trở thành dịp ngành y nhìn lại công việc của mình, còn người ngoài ngành có cớ để nói lời cảm ơn mà thường ngày ngại nói.
Nhiều người nghe "thầy thuốc" chỉ nghĩ tới bác sĩ. Thực tế, người ở bên giường bệnh lâu nhất thường là điều dưỡng; người đỡ đẻ cho con bạn là nữ hộ sinh; người dặn bạn uống thuốc lúc nào là dược sĩ; người chụp phim, lấy máu, làm xét nghiệm là kỹ thuật viên; ở xã, phường còn có nhân viên trạm y tế đi tiêm chủng, khám sàng lọc. Bó hoa 27/2 hợp với tất cả những người này, và nhiều khi chính những người ít được nhắc tên lại xúc động nhất khi nhận.
Ngày này không phải ngày nghỉ, bệnh viện vẫn đông, ca trực vẫn chạy. Vì vậy cách tặng hoa đẹp nhất là cách không làm phiền công việc: gọn, nhẹ, đúng chỗ, và để người nhận có thể vui vẻ nhận mà không phải băn khoăn.
Ai nên tặng hoa cho ai trong ngày 27/2
Không có quy định ai phải tặng ai. Dưới đây là những trường hợp phổ biến mà một bó hoa thật sự có ý nghĩa, xếp từ gần gũi đến xã giao:
- Con cái tặng bố mẹ làm ngành y. Đây là người nhận dễ nhất và cũng hay bị quên nhất. Người trong nhà quen thấy bố mẹ đi trực đêm, ít ai nghĩ tới chuyện tặng hoa. Một bó nhỏ đặt trên bàn lúc bố mẹ đi ca về là đủ.
- Vợ, chồng, người yêu làm bác sĩ, điều dưỡng. Lời nhắn nên nhắc tới những bữa cơm bị hoãn, những cuộc gọi lúc nửa đêm mà người kia vẫn bắt máy.
- Người bệnh và gia đình đã điều trị xong. Khi đã xuất viện, đã tái khám ổn, một bó hoa gửi tới cả khoa là cách cảm ơn trong sáng nhất.
- Sinh viên trường y tặng thầy cô hướng dẫn lâm sàng. Thầy cô vừa dạy vừa khám, ngày 27/2 hợp hơn cả ngày 20/11 vì nó gọi đúng vai thầy thuốc.
- Đồng nghiệp trong ngành tặng nhau. Khoa này tặng khoa kia, điều dưỡng tặng bác sĩ trưởng khoa và ngược lại.
- Cơ quan, doanh nghiệp tặng phòng y tế nội bộ hoặc trạm y tế gần nơi mình. Một lẵng nhỏ đặt ở phòng y tế công ty là lời cảm ơn những người ít ai để ý.
Điểm chung: người tặng không đang chờ người nhận quyết định một việc gì có lợi cho mình. Nếu đang chờ, đọc kỹ mục tiếp theo.
Chuẩn mực liêm chính: hoa là lời cảm ơn, không phải lời nhờ
Đang điều trị thì cảm ơn bằng lời là chính. Khi người thân bạn còn nằm viện, bác sĩ, điều dưỡng đang chăm sóc trực tiếp, mọi món quà đều có thể bị hiểu là muốn được ưu tiên. Lúc này lời cảm ơn trực tiếp, sự hợp tác và thái độ lịch sự với nhân viên y tế có giá trị hơn bó hoa. Nếu thật muốn tặng, chọn bó nhỏ gửi chung cho cả khoa, không gửi riêng một người.
Không kèm phong bì, không kèm quà giá trị. Một bó hoa vừa tay là giới hạn an toàn. Kẹp tiền vào bó hoa, gửi kèm hộp quà đắt tiền là đặt người nhận vào thế khó: nhận thì sai quy định nghề nghiệp, từ chối thì ngại. Cơ sở y tế công và nhiều cơ sở tư đều có quy định về nhận quà, bạn nên tôn trọng.
Tặng sau khi xong việc là sạch sẽ nhất. Xuất viện xong, con đã khoẻ, ca mổ đã ổn, lúc đó bó hoa chỉ còn đúng một nghĩa: cảm ơn. Nhiều khoa vẫn nhớ những tấm thiệp gửi tới sau vài tuần hơn là những thứ được dúi vào tay lúc đang khám.
Bị từ chối thì vui vẻ nhận lại. Có người không nhận hoa vì quy định của khoa, vì dị ứng, hoặc đơn giản vì nguyên tắc riêng. Đừng nài, đừng để lại bất chấp. Một câu "vậy em xin gửi lời cảm ơn cả khoa" là đủ, và bạn có thể gửi thư cảm ơn qua hòm thư góp ý hoặc phòng công tác xã hội của bệnh viện.
Hoa vào bệnh viện: hỏi khoa trước, chọn loại dễ đặt
Mang hoa vào bệnh viện không giống mang hoa tới văn phòng. Một số khoa như hồi sức, sơ sinh, ung bướu, hậu phẫu, phòng mổ thường không cho hoa tươi vì lo về vi khuẩn trong nước cắm, phấn hoa và chỗ đặt. Cách chắc nhất là hỏi điều dưỡng ở quầy khoa trước một hôm. Nếu khoa không nhận, hoa có thể để ở phòng hành chính, phòng giao ban hoặc gửi về nhà người nhận.
| Tình huống | Nên | Tránh |
|---|---|---|
| Gửi cả khoa | Giỏ thấp có mút giữ nước, đặt được ở phòng giao ban | Bình thuỷ tinh cao, dễ đổ, phải thay nước |
| Gửi riêng một người đã điều trị xong | Bó nhỏ cầm tay, mang về nhà được | Bó to cồng kềnh, người nhận khó mang khi tan ca |
| Khoa hạn chế hoa tươi | Hoa gửi về nhà, hoặc thiệp cảm ơn kèm một cành hoa khô gọn | Mang vào phòng bệnh mặc dù đã được dặn |
| Phòng khám tư, phòng nha | Bình nhỏ để quầy lễ tân | Hoa hương nồng làm khó chịu người bệnh đang chờ |
| Trạm y tế xã, phường | Chậu cây nhỏ, đặt được lâu | Hoa cắt cành mà trạm không có bình, không ai thay nước |
Hoa có nhiều phấn như ly, hoa có hương rất nồng, chậu có đất ẩm đều nên tránh trong môi trường bệnh viện. Ngược lại, hoa ít phấn, hương nhẹ, cắm trên mút giữ nước trong hộp hoặc giỏ thấp là dạng dễ được chấp nhận nhất.
Chọn hoa hợp không khí ngày 27/2
Tông sáng, tươi, nhẹ. Nghề y gắn với áo blouse trắng, nhưng bó hoa toàn trắng ở nhiều nơi gợi tới hoa viếng, nên phối trắng với vàng nhạt, xanh lá, hồng phấn hoặc tím nhạt. Không khí bạn muốn gửi là sự biết ơn ấm áp, không phải trang nghiêm.
Loài dễ chịu, bền. Cẩm chướng, cúc, hướng dương nhỏ, cát tường, hồng màu nhạt, đồng tiền đều là lựa chọn quen, ít phấn, chịu được vài ngày trong phòng máy lạnh. Bác sĩ, điều dưỡng làm ca dài, hoa cần bền để không phải chăm.
Cỡ vừa tay. Người nhận thường mang hoa về sau ca trực bằng xe máy. Bó hoa vừa một tay ôm, không quá dài, sẽ được mang về nhà thay vì bị để quên ở phòng trực.
Hương nhẹ hơn là thơm nồng. Người làm ngành y ở cả ngày trong mùi thuốc sát khuẩn, nhiều người nhạy mùi. Hoa thơm nồng đặt trong phòng giao ban kín có thể làm cả kíp khó chịu. Một chút hương dịu của hồng hay cẩm chướng là vừa.
Nhiều bó nhỏ thay vì một bó to. Nếu muốn cảm ơn cả kíp, nhiều bó nhỏ đồng đều, mỗi người một bó, thường được trân trọng hơn một lẵng to chỉ một người được đứng chụp ảnh cạnh.
Trao hoa sao cho tự nhiên, không gượng
Thời điểm quan trọng hơn bó hoa. Đừng đến lúc giao ban sáng hay giờ đi buồng, khi cả khoa đang bận. Khoảng giữa buổi chiều, hoặc lúc gần đổi ca, nhân viên có vài phút rảnh hơn. Nếu không chắc, hỏi điều dưỡng ở quầy khoa nên để hoa ở đâu, ai nhận giúp.
Không cần nghi lễ. Một câu ngắn là đủ: "Nhân ngày 27/2, gia đình em gửi khoa bó hoa cảm ơn, hồi tháng trước mẹ em nằm ở đây." Nói rõ người bệnh là ai, nằm lúc nào, để mọi người nhớ ra. Điều làm nhân viên y tế vui không phải bó hoa đẹp, mà là biết người bệnh của mình nay đã khoẻ.
Nếu bạn tặng bố mẹ, vợ chồng làm ngành y thì càng không cần nghi lễ. Hoa đặt sẵn trên bàn ăn, kèm bữa tối đã nấu xong khi người kia đi ca về, nói được nhiều hơn mọi lời chúc. Với người vừa trực đêm, đừng bắt họ thức thêm để chụp ảnh; để họ ngủ, hoa vẫn ở đó.
Ảnh chụp đăng mạng cũng cần hỏi ý. Nhiều nhân viên y tế không muốn mặt mình xuất hiện kèm tên bệnh viện trên trang cá nhân của người lạ, và trong khoa có thể có người bệnh không muốn lọt vào khung hình.
Nếu người nhận ở xa, ví dụ bác sĩ đã mổ cho bố bạn ở một bệnh viện tỉnh khác, gửi hoa qua người quen ở đó dễ thành phiền. Một tấm thiệp gửi bưu điện tới khoa, hoặc lời cảm ơn qua kênh tiếp nhận ý kiến của bệnh viện, nhiều khi được đọc to trong buổi giao ban và tới được cả kíp, thay vì chỉ một người.
Lời nhắn ngắn trên thiệp hoa 27/2
Thiệp hoa ngày này nên ngắn, cụ thể và không sáo. Nhắc đúng một chuyện bạn nhớ là đủ. Vài mẫu để bạn sửa theo hoàn cảnh:
- Gửi cả khoa: "Cảm ơn các bác sĩ, điều dưỡng đã chăm mẹ con suốt mười ngày tháng trước. Mẹ đã đi chợ được rồi. Chúc cả khoa ngày 27/2 nhiều sức khoẻ."
- Gửi bố mẹ làm ngành y: "Ba mươi năm bố mẹ trực đêm, con giờ mới hiểu. Hôm nay để con nấu cơm nhé."
- Gửi vợ hoặc chồng: "Cảm ơn em đã luôn bắt máy lúc nửa đêm cho người khác. Hôm nay máy tắt một tối được không?"
- Gửi thầy cô lâm sàng: "Cảm ơn thầy đã dạy em cách hỏi bệnh trước khi nhìn phim. Chúc thầy ngày 27/2 vui."
- Gửi trạm y tế: "Cảm ơn trạm đã tiêm cho các cháu cả năm qua, khu phố mình gửi chậu cây nhỏ."
Ký tên rõ ràng, ghi thêm tên người bệnh và thời gian nếu là thiệp gửi khoa. Tránh câu chung chung kiểu "cảm ơn những thiên thần áo trắng" vì người làm nghề nghe câu này mỗi năm và nó không nói được gì về bạn.
Câu hỏi thường gặp
Có nên tặng hoa bác sĩ khi người thân còn đang nằm viện không?
Tốt nhất chờ đến khi điều trị xong. Lúc đang điều trị, lời cảm ơn trực tiếp và sự hợp tác với khoa là đủ. Nếu muốn tặng nhân ngày 27/2, chọn bó nhỏ gửi chung cả khoa, không kèm phong bì hay quà giá trị, và tôn trọng nếu khoa không nhận.
Hoa ly có nên mang vào bệnh viện không?
Nên tránh. Ly có nhiều phấn dễ rơi, dính áo và gây khó chịu cho người nhạy cảm, hương lại khá nồng trong phòng kín. Chọn loài ít phấn, hương nhẹ như cẩm chướng, cúc, hồng, cát tường sẽ dễ được chấp nhận hơn.
Tặng hoa cho điều dưỡng hay bác sĩ trước?
Không có thứ tự bắt buộc. Nếu cảm ơn cả kíp, hãy gửi chung một giỏ hoặc nhiều bó đồng đều, ghi lời cảm ơn cả khoa. Điều dưỡng thường là người ở bên người bệnh lâu nhất, đừng để họ bị quên trong lời nhắn.
Khoa không cho mang hoa vào thì làm gì?
Bạn có thể gửi hoa ở phòng hành chính, phòng giao ban nếu được phép, hoặc hỏi địa chỉ để gửi về nhà người nhận. Một tấm thiệp cảm ơn viết tay gửi qua quầy khoa hay hòm thư góp ý của bệnh viện cũng có giá trị tương đương.
Ngày Thầy thuốc có tặng hoa cho dược sĩ, kỹ thuật viên được không?
Được, và nên. Ngày 27/2 là ngày của cả những người làm nghề chăm sóc sức khoẻ chứ không riêng bác sĩ. Dược sĩ ở quầy thuốc quen, kỹ thuật viên xét nghiệm, nữ hộ sinh đều là người nhận rất hợp.
Có cần gửi hoa đúng ngày 27/2 không?
Không bắt buộc. Gửi trước một hai ngày hoặc sau vài ngày vẫn được, miễn lời nhắn nói rõ là cảm ơn nhân dịp này. Ngày 27/2 khoa thường nhận nhiều hoa cùng lúc, gửi lệch ngày đôi khi lại được để ý hơn.