Ngày 21/6 là Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, kỷ niệm ngày báo Thanh Niên ra số đầu tiên năm 1925. Đây là dịp để chúc mừng những người làm báo: phóng viên, biên tập viên, thư ký toà soạn, phóng viên ảnh, quay phim, kỹ thuật viên dựng hình, cộng tác viên. Một bó hoa gọn, bền, kèm lời nhắn nhắc đúng một bài bạn từng đọc, là món quà người làm nghề trân trọng.
Với người ngoài ngành, tặng hoa ngày này có hai điều cần giữ: hoa là lời chúc mừng nghề, không gắn với việc nhờ đăng hay gỡ một bài viết; và chọn hoa hợp nhịp làm việc của toà soạn, nơi ít ai có thời gian thay nước cắm hoa. Bài này đi qua từng phần, từ chọn người nhận tới viết thiệp.
Ngày 21/6 bắt nguồn từ đâu
Ngày 21/6/1925, báo Thanh Niên ra số đầu tiên tại Quảng Châu, Trung Quốc, do Nguyễn Ái Quốc sáng lập. Ngày này về sau được chọn làm ngày truyền thống của báo chí Việt Nam, hiện gọi là Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam. Hằng năm, các cơ quan báo chí tổ chức gặp mặt, trao giải, và người làm báo nhận lời chúc mừng từ bạn đọc, gia đình, đồng nghiệp.
Đối với người tặng hoa, điều đáng biết là ngày 21/6 không phải ngày nghỉ của toà soạn. Báo vẫn ra, bản tin vẫn phát, phóng viên vẫn đi hiện trường. Nhiều người làm báo nhận hoa khi đang chạy deadline, bó hoa nằm trên bàn tới tối mới có người cắm.
Với người ngoài, ngày này cũng là dịp để nghĩ về việc đọc báo của chính mình: một tờ báo, một chương trình mình theo dõi nhiều năm là kết quả lao động của nhiều người mình không biết mặt. Bó hoa gửi tới toà soạn, hay một lời cảm ơn tới tác giả, là cách bạn đọc nói rằng công việc đó có người nhìn thấy.
Nghề báo ngày nay cũng rộng hơn hình dung quen thuộc. Một bài báo điện tử có phóng viên viết, biên tập viên sửa, thư ký toà soạn xếp lịch, phóng viên ảnh chụp, người dựng video, người trực trang mạng xã hội, người kiểm chứng thông tin. Bó hoa nhân ngày 21/6 có thể dành cho bất kỳ ai trong số này, nhất là những người ít khi có tên dưới bài.
Vì tháng 6 là đầu mùa hè, nóng và hay mưa giông, hoa cũng cần chọn loài chịu nhiệt, bền vài ngày trong phòng máy lạnh hay trên xe máy.
Ai tặng hoa cho ai nhân Ngày Báo chí
Một số trường hợp tặng hoa phổ biến và hợp lẽ nhất:
- Người trong nhà tặng người thân làm báo. Vợ, chồng, con cái tặng bố mẹ, anh chị em làm phóng viên, biên tập viên. Người trong nhà hiểu rõ những tối về muộn, những chuyến công tác dài, lời chúc vì vậy có sức nặng.
- Sinh viên báo chí tặng thầy cô. Giảng viên ngành báo nhiều người từng hoặc đang làm báo. Ngày 21/6 gần kỳ thi, bó hoa nhỏ ở lớp là lời cảm ơn hợp lúc.
- Đồng nghiệp trong toà soạn tặng nhau. Ban này tặng ban kia, phóng viên trẻ tặng người đã kèm mình những bài đầu.
- Bạn bè, bạn đọc tặng người làm báo quen. Một bạn đọc lâu năm gửi hoa cảm ơn tác giả một loạt bài làm thay đổi suy nghĩ của mình là món quà nhà báo nhớ lâu.
- Cơ quan, doanh nghiệp chúc mừng toà soạn. Đây là trường hợp phải giữ liêm chính kỹ nhất, xem mục dưới.
Đừng quên những người làm báo ở địa phương, cộng tác viên làm tự do, người làm báo đã nghỉ hưu. Họ ít khi có mặt ở các buổi gặp mặt lớn, và một bó hoa gửi tới nhà đôi khi là lời chúc duy nhất họ nhận được trong ngày.
Giữ chuẩn mực: hoa chúc mừng nghề, không phải lời nhờ
Tách bạch với công việc đang có. Nếu bạn hoặc đơn vị của bạn đang có bài viết liên quan, đang muốn được đăng hay được sửa một nội dung, tốt nhất không gửi hoa riêng cho người đang phụ trách bài đó. Hoa lúc ấy dễ thành áp lực, dù bạn không có ý.
Không kèm phong bì, quà giá trị. Hoa chúc mừng ở mức xã giao, ghi rõ tên người hoặc đơn vị gửi. Không kẹp tiền, không kèm quà đắt tiền. Nhiều cơ quan báo chí có quy định về nhận quà của phóng viên; tôn trọng quy định đó cũng là tôn trọng nghề của họ.
Gửi chung cho toà soạn thay vì một người. Doanh nghiệp, cơ quan muốn chúc mừng nên gửi giỏ hoa chung tới toà soạn hoặc ban, đặt ở khu tiếp khách. Như vậy lời chúc tới cả tập thể và không ai thấy khó xử.
Bạn đọc tặng tác giả: giữ khoảng cách vừa phải. Nếu bạn chỉ biết người làm báo qua bài viết, một tấm thiệp và bó hoa nhỏ gửi qua lễ tân là đủ. Đừng tìm địa chỉ nhà riêng để gửi tới, đừng đòi gặp mặt. Người làm báo, nhất là người viết đề tài nhạy cảm, có lý do để giữ đời tư kín đáo. Lời cảm ơn chân thành không cần tới tận cửa nhà mới tới được người nhận, và một tấm thiệp gửi qua toà soạn vẫn được chuyển tới tay.
Lời chúc không kèm lời nhắc việc. Đừng viết trên thiệp những câu như "mong toà soạn tiếp tục ủng hộ". Lời chúc ngày 21/6 nên chỉ là lời chúc.
Chọn hoa cho người làm báo: bền, gọn, ít phải chăm
Người làm báo thường không ở bàn làm việc cả ngày, có người đi hiện trường từ sáng. Hoa phải chịu được việc nằm trên bàn vài tiếng chưa ai cắm, chịu được máy lạnh và nắng tháng 6.
| Người nhận | Dạng hoa hợp | Gợi ý loài và tông |
|---|---|---|
| Biên tập viên, thư ký toà soạn ngồi bàn | Lọ hoa nhỏ để bàn, có nước sẵn | Hồng, cẩm chướng, cát tường tông nhạt |
| Phóng viên hay đi hiện trường | Gửi về nhà, hoặc chậu cây để bàn không cần tưới nhiều | Sen đá, cây lá nhỏ, lan nhỏ |
| Phóng viên ảnh, quay phim | Bó gọn mang về được bằng xe máy | Hướng dương nhỏ, cúc, đồng tiền |
| Cả ban, cả toà soạn | Giỏ thấp có mút giữ nước, đặt ở bàn tiếp khách | Phối màu sáng, không quá nhiều hương |
| Người làm báo đã nghỉ hưu | Bình hoa để nhà, bó vừa tay | Tông ấm, loài quen như cúc, hồng, cẩm chướng |
Hoa có hương rất nồng không hợp phòng toà soạn đông người, máy lạnh kín. Hoa nhiều phấn dễ rơi xuống bàn phím, giấy tờ. Bó quá to choán hết mặt bàn vốn đã chật thì người nhận chỉ còn cách để dưới sàn. Chọn nhỏ mà chắc là đúng nhất, và nếu phân vân, hỏi một đồng nghiệp của người nhận xem bàn họ còn chỗ không.
Trao hoa lúc nào cho đúng nhịp toà soạn
Mỗi toà soạn có giờ chốt bài riêng. Báo in thường bận nhất vào chiều tối trước khi lên khuôn; báo điện tử, truyền hình bận theo khung bản tin. Tránh gửi hoa đúng giờ chốt. Nếu là người nhà, hỏi trước người thân hôm đó có họp, có đi công tác không.
Nhiều toà soạn tổ chức gặp mặt nhân ngày 21/6, có khi vào trước đó một vài hôm. Nếu bạn là khách mời, mang hoa tới buổi gặp mặt là hợp lẽ. Nếu không được mời, gửi hoa tới quầy lễ tân kèm thiệp ghi rõ người nhận, tránh tự đi lên phòng làm việc.
Với người thân làm báo, cách nhẹ nhàng nhất là để hoa ở nhà. Khi họ về sau một ngày dài, bình hoa trên bàn và bữa tối đã nấu là lời chúc rõ nhất. Phóng viên đi công tác xa đúng dịp này có thể nhận hoa qua đường gửi tới nơi lưu trú, nhưng nên hỏi khách sạn có nhận giữ hoa không, hoặc chờ họ về rồi tặng.
Một số toà soạn có quy định về khách ra vào, khu làm việc không cho người ngoài lên. Hoa gửi tới thì để ở lễ tân là đúng nhất, kèm thiệp ghi rõ tên người nhận và ban. Đừng nhờ bảo vệ gọi người nhận xuống chỉ để nhận hoa giữa giờ làm, nhất là những ngày toà soạn tổ chức sự kiện.
Nếu người nhận là bạn đọc quen biết qua công việc, một tin nhắn chúc mừng trước, hỏi có tiện nhận hoa ở toà soạn không, sẽ tránh tình huống bó hoa tới đúng lúc họ đang ngồi họp giao ban.
Những người làm báo hay bị quên trong ngày 21/6
Biên tập viên và thư ký toà soạn. Họ sửa từng câu, đặt từng tít, quyết định bài nào lên trang lúc nào, nhưng hiếm khi có tên dưới bài. Một bó hoa nhỏ để bàn của người đã biên tập loạt bài bạn thích là lời cảm ơn đúng chỗ.
Phóng viên ảnh, quay phim, dựng hình. Bức ảnh làm bạn nhớ một bài báo là của họ. Họ thường đi trước, về sau phóng viên viết, làm việc với máy móc nặng và giờ giấc thất thường.
Phóng viên thường trú ở các tỉnh. Nhiều người làm báo một mình ở một tỉnh xa toà soạn, ít được dự gặp mặt. Hoa gửi tới văn phòng đại diện hoặc tới nhà là lời chúc mà họ ít khi nhận.
Cộng tác viên, người làm báo tự do. Họ không thuộc biên chế toà soạn nào, nên cũng ít có tên trong danh sách được chúc mừng. Một lời nhắn kèm hoa từ bạn đọc quen là món quà ý nghĩa.
Người làm báo đã nghỉ hưu. Với nhiều người, ngày 21/6 sau khi nghỉ hưu là ngày nhớ nghề. Con cháu, học trò cũ mang tới bình hoa và ngồi nghe kể chuyện nghề là món quà quý nhất.
Lời nhắn trên thiệp: nhắc tới một bài cụ thể
Người làm báo nghe lời chúc chung chung nhiều. Thứ làm họ vui thật là biết có người đã đọc, đã xem, đã nhớ một tác phẩm của họ. Vài mẫu để sửa:
- Cho người thân: "Cảm ơn bố đã viết cả đời những bài con đọc từ hồi bé. Ngày Báo chí vui bố nhé."
- Cho vợ hoặc chồng: "Cảm ơn anh đã về muộn mà vẫn kể chuyện hiện trường cho em nghe. Hôm nay để em kể chuyện cho anh."
- Cho thầy cô báo chí: "Cảm ơn cô đã dạy chúng em kiểm hai nguồn trước khi viết. Chúc cô ngày 21/6 vui."
- Cho tác giả bạn quý: "Loạt bài về chợ nổi năm ngoái làm cả nhà mình bàn tán mấy tuần. Cảm ơn bạn."
- Cho toà soạn: "Chúc mừng toà soạn nhân Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 21/6. Chúc mọi người nhiều sức khoẻ và những chuyến đi an toàn."
Ký tên rõ ràng, nếu gửi thay đơn vị thì ghi đơn vị và người đại diện. Tránh lời khen quá đà về "ngòi bút sắc bén" hay "chiến sĩ trên mặt trận", người làm nghề nghe nhiều tới mức không còn thấy được khen.
Câu hỏi thường gặp
Ngày 21/6 có phải ngày nghỉ của nhà báo không?
Không. Đây là ngày truyền thống của báo chí, toà soạn vẫn làm việc bình thường, báo vẫn ra, bản tin vẫn phát. Nhiều nơi tổ chức gặp mặt, trao giải trước hoặc trong ngày, nên tặng hoa nên tránh giờ chốt bài.
Doanh nghiệp có nên gửi hoa chúc mừng phóng viên đang viết về mình không?
Không nên gửi riêng cho người đang phụ trách bài viết liên quan tới doanh nghiệp, vì dễ thành áp lực. Nếu muốn chúc mừng, gửi giỏ hoa chung cho toà soạn hoặc ban, ghi rõ đơn vị, không kèm quà giá trị hay lời nhắc công việc.
Hoa nào hợp để bàn làm việc của biên tập viên?
Lọ hoa nhỏ có sẵn nước, loài bền trong máy lạnh như hồng, cẩm chướng, cát tường, hương nhẹ, ít phấn. Bàn toà soạn thường chật, nên chọn cỡ nhỏ, không che màn hình và không vướng giấy tờ.
Có nên tặng hoa cho phóng viên ảnh, quay phim không?
Có, và nên. Họ ít có tên trên bài nhưng góp phần lớn vào tác phẩm. Vì hay đi hiện trường, bó hoa gọn mang về được bằng xe máy hoặc gửi về nhà sẽ tiện hơn hoa để ở toà soạn.
Ngày Báo chí và Ngày của Cha có trùng nhau không?
Có năm trùng. Ngày của Cha theo thông lệ nhiều nước là Chủ nhật thứ ba tháng 6, nên có năm rơi đúng 21/6, như năm 2026. Nếu bố bạn làm báo và hai ngày trùng nhau, một bó hoa với lời nhắn gộp cả hai dịp là cách dễ thương.