Hoa mừng ra mắt sách nên trao trước khi phần ký tặng bắt đầu, hoặc sau khi buổi giới thiệu kết thúc, chứ không trao giữa lúc tác giả đang ngồi ký cho hàng người chờ. Loại hợp nhất thường là một giỏ nhỏ hoặc bình hoa thấp để đặt trên bàn ký, hoặc một bó gọn tông nhã mà tác giả có thể đặt xuống ngay. Và món quà tác giả cần nhất trong ngày ấy, nói thật, là bạn mua một cuốn sách.
Buổi ra mắt sách là một sự kiện lai: nửa như buổi nói chuyện, nửa như buổi gặp gỡ bạn bè. Tác giả vừa phải lên nói, vừa phải ký, vừa phải chào khách, tay lúc nào cũng bận. Hoa tặng tác giả vì vậy cần được nghĩ theo đúng nhịp ấy. Bài này nói về thời điểm trao, chọn hoa hợp không gian sách, cách giữ hoa xa trang giấy mới in, và những trường hợp sách ra trong lặng lẽ, không có buổi ra mắt nào.
Một buổi ra mắt sách diễn ra thế nào, và chỗ của bó hoa ở đâu
Không có khuôn chung cho mọi buổi ra mắt sách, nhưng phần lớn có mấy phần: khách tới, tác giả và khách mời nói chuyện về cuốn sách, có phần hỏi đáp, rồi tới phần ký tặng. Có buổi tổ chức ở hiệu sách, có buổi ở quán cà phê, có buổi ở hội trường thư viện, có buổi chỉ là một bữa cơm thân mật ở nhà tác giả.
Bó hoa của bạn bè, người thân thường có ba chỗ hợp. Thứ nhất là lúc khách mới tới, khi tác giả còn đứng ở cửa chào mọi người. Trao lúc này nhanh, tự nhiên, tác giả có thể nhờ người đặt hoa lên bàn ngay. Thứ hai là sau phần nói chuyện, trước phần ký, khi người dẫn chương trình có thể mời bạn bè lên tặng hoa; nhưng chỉ khi ban tổ chức chủ động mời. Thứ ba là cuối buổi, khi khách đã thưa, tác giả có thời gian ôm và chụp ảnh với những người thân nhất.
Chỗ không hợp là giữa hàng người chờ ký. Tác giả đang cầm bút, người đứng trước đang cầm sách mở; bó hoa chen vào làm ai cũng phải dừng lại. Nếu đến muộn đúng lúc ấy, hãy xếp hàng như mọi người, đưa sách xin chữ ký, và gửi bó hoa cho người trong ban tổ chức hoặc người nhà tác giả giữ hộ.
Với buổi ra mắt tại nhà hay bữa cơm thân mật, mọi thứ thoải mái hơn: hoa trao ở cửa, đặt lên bàn ăn, và thế là đủ.
Một mẹo nhỏ cho người thân của tác giả: hỏi trước lịch buổi ra mắt, nhất là giờ bắt đầu ký tặng. Có buổi ký ngay từ đầu cho khách đến sớm, có buổi chỉ ký sau phần nói chuyện. Biết lịch, bạn sẽ đến sớm hơn mười lăm phút, trao hoa khi tác giả còn rảnh tay, rồi ngồi xuống nghe như mọi khán giả khác. Người thân ngồi ở hàng ghế đầu, mỉm cười khi tác giả nhìn xuống lúc hồi hộp, nhiều khi giúp được nhiều hơn mọi bó hoa.
Chọn hoa hợp không gian sách
Không gian ra mắt sách thường nhỏ, nhiều giấy, ánh sáng ấm. Hoa nên làm nền cho cuốn sách chứ không lấn nó.
| Kiểu hoa | Hợp khi | Lợi | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Bình thấp hoặc giỏ nhỏ để bàn | Tặng sớm, đặt lên bàn ký | Không chắn mặt tác giả, đẹp trong ảnh ký tặng | Đế phải chắc, không rỉ nước |
| Bó gọn cầm tay | Tặng cuối buổi, chụp ảnh | Tác giả mang về dễ | Không nên quá cao, quá nhiều giấy gói |
| Một cành duy nhất | Bạn thân, buổi rất nhỏ | Tinh tế, không cồng kềnh | Chọn cành đẹp, gói tối giản |
| Chậu cây nhỏ | Tác giả thích cây, phòng làm việc | Sống lâu, gợi nhớ lâu | Không chọn chậu nặng, đất ướt rơi vãi |
| Lẵng hoa đứng chúc mừng | Đơn vị, tổ chức gửi chúc | Trang trọng, nhìn thấy từ cửa | Chỉ khi có chỗ đặt; nhiều không gian không có |
Tông màu nhiều người chọn là trắng, kem, xanh lá, xanh dương nhạt, hoặc màu lấy từ bìa sách. Phối hoa theo màu bìa là một cách tinh ý: tác giả sẽ nhận ra ngay rằng bạn đã nhìn cuốn sách của họ kỹ. Tránh hoa thơm nồng trong không gian kín và hoa nhiều phấn như ly chưa cắt nhị, vì phấn rơi lên trang giấy rất khó làm sạch.
Giữ hoa xa sách và tay người ký
Nước là kẻ thù của sách mới. Một bình hoa bị đổ trên bàn ký có thể làm ướt cả chồng sách chưa bán. Khi tặng hoa để bàn, chọn đế thấp, rộng, khó đổ; đặt ở mép bàn xa phía tác giả ngồi ký, không đặt giữa chồng sách.
Phấn hoa và nhựa lá. Hoa ly, một số loài cúc, hoa có nhựa dính có thể để lại vết trên trang giấy và trên tay người cầm bút. Nếu chọn ly, nhờ tiệm cắt nhị trước khi giao.
Bó cầm tay nên có chỗ đặt xuống. Tác giả sẽ không cầm bó hoa của bạn quá vài giây. Nếu có thể, mang theo một túi giấy cứng hoặc nhờ ban tổ chức chuẩn bị một bàn phụ để đặt các bó hoa khách tặng, tránh để hoa nằm la liệt trên bàn ký.
Ánh sáng và ảnh chụp. Ảnh ký tặng đẹp nhất khi khung hình có tác giả, cuốn sách và một chút hoa ở góc. Một bình hoa thấp đặt đúng chỗ làm được điều đó; một bó cao đặt giữa bàn sẽ che mất mặt tác giả trong mọi tấm ảnh.
Món quà đi kèm bó hoa mà tác giả cần nhất
Với phần lớn người viết, đặc biệt là người ra sách đầu tay hay tự xuất bản, mỗi cuốn sách bán được là một niềm vui rất thật. Bó hoa đẹp nhưng sẽ héo sau vài ngày; cuốn sách bạn mua và đọc thì ở lại. Vì vậy, nếu ngân sách có hạn, đừng ngại chọn bó hoa nhỏ hơn để mua thêm vài cuốn tặng người khác.
Có ba cách mừng tác giả ngoài hoa mà ai cũng làm được. Một là mua sách và xin chữ ký, kể cả khi đã được tác giả tặng một cuốn. Hai là đọc thật, rồi vài tuần sau nhắn cho tác giả một đoạn cụ thể mình thích, vì sao thích. Ba là giới thiệu cuốn sách cho người hợp với nó, không cần rầm rộ, chỉ cần đúng người.
Thiệp kèm hoa cũng có thể gắn vào cuốn sách. Ví dụ một câu nhắn mẫu: "Mừng cuốn sách đầu tiên. Mình sẽ đọc chậm, rồi kể bạn nghe." Câu này hứa một điều nhỏ mà làm được, khác hẳn những lời khen chung chung về "tác phẩm ý nghĩa".
Một điều nên tránh: hỏi ngay tại buổi ra mắt những câu như "bán được bao nhiêu cuốn rồi", "có lãi không". Câu hỏi đó có thể hợp lúc khác, khi chỉ có hai người.
Khi sách ra lặng lẽ, không có buổi ra mắt
Không phải cuốn sách nào cũng có buổi ra mắt. Có người in một cuốn hồi ký cho gia đình, một tập thơ in số lượng ít tặng bạn bè, một cuốn sách chuyên môn ra mắt trong lặng lẽ. Có người không thích đứng trước đám đông nên chọn không tổ chức gì. Với những cuốn sách như vậy, bó hoa của bạn có khi lại là "buổi ra mắt" duy nhất.
Lúc này hoa nên tới tận nhà hoặc nơi làm việc của tác giả, kèm lời nhắn rằng bạn đã biết sách ra và muốn mừng. Hoa có thể là một bó vừa, màu ấm, không cần trang trọng. Nếu là cha mẹ, ông bà in hồi ký, con cháu tụ về một bữa cơm, mỗi người cầm một cuốn, nhờ người viết ký vào từng cuốn, và một bình hoa giữa bàn. Đó là một buổi ra mắt đúng nghĩa với người viết.
Với tập thơ hay sách nhỏ in tặng, người viết thường ngại vì nghĩ không đáng để mừng. Một bó hoa nhỏ và một câu "mình đã đọc bài số mấy, thích lắm" sẽ xoá đi nỗi ngại ấy tốt hơn bất cứ lời khuyên nào.
Nếu tác giả ở xa, gửi hoa kèm thiệp đến đúng tuần sách phát hành. Đừng gửi quá muộn, vì cảm giác sách vừa ra đời chỉ kéo dài một thời gian ngắn.
Khi sách ra không như kỳ vọng
Có những cuốn sách tác giả đặt nhiều kỳ vọng nhưng buổi ra mắt vắng người, hoặc sau đó nhận những nhận xét không thuận. Đây là lúc bạn bè dễ lúng túng: mừng thì sợ như mỉa, im lặng thì sợ như bỏ mặc.
Nguyên tắc dễ nhớ: mừng việc cuốn sách đã tồn tại, không mừng thành công thương mại của nó. Viết xong một cuốn sách, đưa nó tới tay người đọc đã là một việc nhiều người định làm mà chưa bao giờ làm được. Hoa trong trường hợp này không cần đến đúng ngày ra mắt; nó có thể đến vài tuần sau, khi tác giả đang thấy chùng xuống.
Nếu buổi ra mắt vắng, người có mặt càng quan trọng. Ở lại tới cuối, giúp tác giả thu dọn, mang hoa đi ăn tối cùng. Đừng nói những câu như "chắc tại hôm nay mưa", "lần sau quảng cáo nhiều vào". Tác giả biết rõ hơn ai hết chuyện đó; điều họ cần là thấy có người ở cạnh.
Nếu bạn thật sự chưa thích cuốn sách, cũng không cần giả vờ khen. Câu "mình mừng vì bạn đã viết xong" là thật, và đủ. Nhiều người viết sau này kể lại rằng họ nhớ rõ ai đã đến trong buổi ra mắt vắng khách hơn là ai đến trong những buổi đông người về sau.
Người viết tự chuẩn bị hoa cảm ơn trong buổi ra mắt
Ở nhiều buổi ra mắt, chính tác giả là người muốn cảm ơn: người biên tập, người vẽ bìa, người viết lời giới thiệu, gia đình đã chịu đựng những tháng viết lách. Một bó hoa nhỏ tác giả trao cho từng người ấy ngay trong phần nói chuyện là khoảnh khắc khách mời thường nhớ nhất.
Nếu bạn là tác giả, hãy chuẩn bị số bó đúng bằng số người định cảm ơn, cùng kiểu, cùng cỡ, để không ai cảm thấy mình được cảm ơn ít hơn. Nhờ một người bạn giữ hoa và đưa cho bạn đúng lúc. Gọi tên từng người, nói một câu cụ thể về phần họ đã góp vào cuốn sách. Ví dụ không nói "cảm ơn chị biên tập rất nhiều", mà nói chị đã đọc bản thảo mấy lần, đã giữ lại chương nào bạn suýt cắt.
Với gia đình, bó hoa cảm ơn có thể trao riêng sau buổi, ở nhà. Có những lời cảm ơn hợp nói trước đám đông, có những lời hợp nói khi chỉ còn người nhà. Với những người đã đi cùng bạn suốt quá trình viết, lời cảm ơn riêng ấy thường nặng hơn mọi bó hoa, và bó hoa chỉ là cái cớ để nói ra.
Câu hỏi thường gặp
Ra mắt sách ở hiệu sách thì có nên mang lẵng hoa đứng?
Chỉ nên khi đã hỏi trước và hiệu sách có chỗ đặt. Không gian hiệu sách thường hẹp, kệ sách sát nhau, lẵng hoa đứng dễ chắn lối đi và chắn kệ. Bình hoa thấp để bàn hoặc bó gọn cầm tay thường hợp hơn với phần lớn buổi ra mắt.
Có nên tặng hoa khi tác giả là người không quen thân?
Không cần. Với tác giả bạn chỉ là độc giả, mua sách, xin chữ ký và nói một câu thật về cuốn sách là cách chúc mừng đầy đủ. Hoa nên để dành cho người quen biết, đồng nghiệp hay người thân của tác giả.
Tặng hoa cho tác giả nam có nên không?
Có. Ra sách là thành tích của người viết, không phân biệt nam nữ. Với tác giả nam ngại hoa rực, chọn tông xanh lá, trắng, vàng nhạt, dáng gọn, hoặc chậu cây nhỏ cho bàn viết. Nhiều người viết rất vui khi có một chậu cây gắn với cuốn sách đầu tay.
Có nên đặt hoa giao thẳng tới buổi ra mắt?
Được, nhưng nên dặn người giao đưa cho ban tổ chức hoặc người nhà tác giả, không đưa thẳng cho tác giả giữa lúc đang nói hay đang ký. Ghi rõ tên người gửi trên thiệp để tác giả biết cảm ơn ai sau buổi.
Hoa tặng tác giả sách thiếu nhi có cần khác không?
Có thể vui hơn một chút: màu sáng, hoa tròn bông, thêm một chi tiết gợi nhân vật trong sách nếu tiệm làm được mà không cầu kỳ. Buổi ra mắt sách thiếu nhi thường có trẻ em, nên tránh hoa có gai, hoa nhiều phấn và bình dễ đổ.
Nên viết gì trên thiệp tặng tác giả?
Một hai câu cụ thể về cuốn sách hoặc về quá trình viết mà bạn biết, ký tên rõ. Tránh lời khen chung chung về văn tài. Nếu chưa đọc, hứa sẽ đọc và hẹn kể lại, rồi giữ lời.
