Hoa mừng đỗ đại học nên trao ở một trong ba lúc: ngay khi cả nhà biết kết quả trúng tuyển, trong bữa cơm mừng có ông bà và người thân, hoặc sáng hôm con đi nhập học. Bó hoa hợp nhất thường là bó vừa ôm, tông vàng, cam, trắng hoặc xanh lá, đủ tươi để chụp một tấm ảnh và đủ gọn để con không phải loay hoay cầm.
Khác với lễ tốt nghiệp, ngày đỗ đại học không có hội trường, không có sân khấu, không có giờ trao bằng. Niềm vui đến qua một màn hình tra cứu, một tin nhắn, có khi lúc nửa đêm. Vì vậy chuyện tặng hoa ở đây ít phụ thuộc vào nghi thức mà phụ thuộc nhiều vào cách mỗi nhà mừng. Bài này đi qua các thời điểm trao, cách chọn hoa theo không khí, ai nên tặng, và cả những lúc kết quả không trọn như mong muốn.
Hoa cho lễ tốt nghiệp và chuyện đặt hoa mùa tốt nghiệp đã có bài riêng ở các trang hoa khác, nên ở đây chỉ bàn đúng dịp đỗ đạt vào đại học.
Đỗ đại học khác lễ tốt nghiệp ở chỗ không có buổi lễ để trao
Ở lễ tốt nghiệp, mọi thứ có sẵn khung: giờ giấc, chỗ đứng, khoảnh khắc người nhận mặc áo cử nhân bước xuống. Người tặng chỉ cần chọn bó hoa chịu nắng và đứng đúng chỗ. Đỗ đại học thì ngược lại. Kết quả xét tuyển được công bố theo đợt, thường tra trên mạng, và mỗi nhà đón tin theo một kiểu. Có nhà ôm nhau reo lên giữa phòng khách, có nhà gọi điện báo ông bà ở quê, có bạn trẻ lặng lẽ đọc kết quả một mình rồi mới nói với bố mẹ.
Vì không có buổi lễ, bó hoa trở thành chính cái nghi thức. Một bó hoa được trao tận tay biến một dòng chữ trên màn hình thành một khoảnh khắc mà cả nhà nhớ được: ai đứng đâu, con mặc áo gì, ai khóc trước. Đó là lý do nhiều gia đình vốn không quen tặng hoa vẫn chọn tặng đúng dịp này.
Điều đó cũng có nghĩa là người tặng phải chủ động chọn lúc. Đừng chờ một sự kiện tự đến, vì nó sẽ không đến. Nếu bạn là bố mẹ, hãy nghĩ trước: nhà mình định mừng bằng bữa cơm, bằng một chuyến về quê, hay bằng một buổi chiều đi ăn riêng với con? Bó hoa nên gắn vào đúng khoảnh khắc ấy. Nếu bạn là người ngoài gia đình, như cô chú, anh chị họ, thầy cô cũ, bạn bè, hãy hỏi khéo trước xem nhà đó có làm gì không, để bó hoa tới đúng lúc chứ không rơi vào một buổi tối mà cả nhà đang bận chuẩn bị hồ sơ nhập học.
Ba thời điểm trao hoa hợp nhất
Ngay khi biết kết quả. Đây là lúc cảm xúc thật nhất, nhưng cũng khó chuẩn bị nhất vì không ai biết trước giờ tra cứu sẽ ra sao. Nếu gia đình tự tin, một bó hoa nhỏ đặt sẵn trong tủ lạnh hoặc chỗ mát từ chiều hôm trước có thể mang ra ngay khi con reo lên. Nếu không chắc kết quả, đừng bày hoa sẵn trên bàn; giữ kín, có thì trao, chưa có thì thôi, không ai biết.
Trong bữa cơm mừng. Nhiều nhà làm một mâm cơm có ông bà, cô chú tới chung vui. Bó hoa trao giữa bữa, trước khi cả nhà nâng ly nước, cho mọi người cùng chứng kiến. Lúc này hoa có thể to hơn một chút, đặt giữa bàn sau khi trao để làm điểm nhấn cho cả bữa và cho bức ảnh chụp chung.
Sáng hôm nhập học. Với con phải đi học xa nhà, sáng hôm lên đường là lúc rất đáng nhớ. Nhưng hôm đó con kéo vali, cầm giấy tờ, đi xe đường dài; một bó to sẽ thành gánh nặng. Hợp hơn là một bó rất nhỏ, vài bông, trao ở cửa nhà để chụp ảnh rồi để lại cho mẹ cắm bình. Hoặc gửi hoa tới phòng trọ, ký túc xá sau khi con đã ổn chỗ ở.
Một lúc thứ tư ít người nghĩ tới. Có bạn trẻ đỗ vào trường mình mong nhưng niềm vui bị nhiều việc khác lấn mất: lo tiền học, lo chỗ ở, lo đi làm thêm. Một bó hoa nhỏ vài tuần sau, lúc mọi thứ đã yên, kèm một câu "bố mẹ vẫn chưa mừng con cho đàng hoàng", nhiều khi còn chạm hơn bó hoa đúng ngày.
Chọn hoa theo không khí nhà mình
Không có loài hoa nào "chuẩn" cho đỗ đại học. Hãy chọn theo cách nhà mình mừng và theo tính con. Bảng dưới là gợi ý theo kinh nghiệm, không phải quy tắc.
| Không khí | Hoa hợp | Cỡ bó | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Cả nhà rộn ràng, có tiệc | Hướng dương, đồng tiền, cúc màu vàng cam phối lá xanh | Vừa ôm, có thể to hơn chút | Đặt giữa bàn sau khi trao, làm nền cho ảnh chung |
| Con kín đáo, ngại được chú ý | Cúc hoạ mi, cát tường trắng, vài cành lá thơm | Nhỏ, cầm một tay | Trao riêng trong phòng, không cần ai chứng kiến |
| Con đi học xa | Hoa khô nhỏ, hoặc một cành để con mang theo | Rất nhỏ hoặc không bó | Bó tươi to khó mang lên xe đường dài |
| Bạn bè mừng nhau | Bó mix tông tươi, cỡ nhỏ, giấy gói đơn giản | Nhỏ | Nhiều bạn góp một bó thay vì mỗi người một bó |
| Ông bà mừng cháu | Hoa ông bà thích hoặc hoa nhà trồng, gói giản dị | Tuỳ | Ý nghĩa nằm ở người tặng hơn là ở loài hoa |
Nhiều người hiểu hoa vàng, hoa hướng dương mang ý nghĩa tươi sáng, hướng về phía trước, nên hay chọn cho dịp đỗ đạt. Nhưng nếu con thích màu tím hay chỉ thích lá xanh, bó hoa theo đúng gu con vẫn hơn một bó "đúng ý nghĩa" mà con không thích. Ý nghĩa từng loài đã có nhiều bài riêng; ở đây chỉ cần nhớ: hoa là để con thấy mình được mừng, không phải để giải đố.
Ai tặng, và ai nên đứng sau người khác
Bố mẹ. Bố mẹ là người tặng tự nhiên nhất, và câu nói kèm theo quan trọng hơn bó hoa. Một câu như "bố mẹ mừng vì con đã cố gắng suốt mấy năm nay" nghe khác hẳn "giỏi lắm, nở mày nở mặt bố mẹ". Câu đầu mừng sự cố gắng của con; câu sau, dù vô tình, lại biến thành tích thành của bố mẹ.
Ông bà. Ông bà trao hoa cho cháu là cảnh rất đẹp trong ảnh gia đình. Nếu ông bà không tiện đi mua, con cháu có thể chuẩn bị sẵn và để ông bà là người trao. Đừng tự trao thay rồi nói "đây là quà của ông bà" — để chính tay ông bà đưa.
Anh chị em. Anh chị em ruột tặng hoa thường vụng về và vì thế rất đáng yêu. Một bó nhỏ kèm câu trêu nhẹ là đủ. Nếu anh chị từng thi trượt hoặc không học đại học, việc anh chị chủ động mừng em là điều rất đáng quý; bố mẹ đừng vô tình so sánh hai anh em ngay lúc đó.
Bạn bè và thầy cô cũ. Bạn thân góp chung một bó, trao ở quán quen. Thầy cô chủ nhiệm cũ thì thường là người nhận hoa cảm ơn từ học trò hơn là người tặng; nếu thầy cô muốn mừng, một tin nhắn là đủ, học trò sẽ nhớ.
Khi đỗ, nhưng không phải trường hay ngành con mong
Không ít bạn đỗ nguyện vọng sau chứ không phải nguyện vọng đầu, hoặc đỗ vào ngành bố mẹ chọn chứ không phải ngành mình thích. Lúc này cả nhà vẫn có lý do để mừng, nhưng con có thể chưa thấy vui. Một bó hoa trao quá hớn hở dễ làm con thấy mình đang phải diễn niềm vui cho người khác xem.
Cách nhẹ nhàng hơn là chờ một chút. Để con có vài ngày tiêu hoá kết quả, nói chuyện với con về những gì có thể làm ở trường mới: học phần nào con thích, câu lạc bộ nào, có thể chuyển ngành hay học thêm văn bằng hai sau này không (thông tin cụ thể thì nên đọc quy chế của chính trường đó). Khi con bắt đầu nói về trường mới bằng giọng háo hức hơn, đó là lúc trao hoa.
Lời nhắn đi kèm khi ấy nên nói về chặng đường phía trước, không nhắc chuyện "tiếc quá", "giá mà". Ví dụ một câu nhắn mẫu: "Mừng con bắt đầu chặng mới. Đi đâu thì nhà vẫn ở đây." Ngắn, không phán xét, không gợi lại điều con đang buồn.
Nếu con thật sự không muốn ăn mừng, đừng ép. Một bình hoa nhỏ để trên bàn học của con, không nói gì, đôi khi là lời mừng vừa đủ.
Khi trong nhà hay trong nhóm có người chưa đỗ
Mùa xét tuyển thường có cảnh hai anh em sinh đôi, hai bạn thân cùng thi, một người đỗ một người chưa. Hoặc nhà có hai con, con lớn năm trước thi trượt, năm nay em đỗ ngay. Bó hoa trong những tình huống này cần được cân nhắc kỹ hơn bình thường.
Nguyên tắc đơn giản: mừng người đỗ thật lòng, nhưng ở chỗ riêng. Trao hoa cho em trong phòng của em, hoặc ra ngoài ăn riêng, thay vì tổ chức một màn trao hoa giữa phòng khách trước mặt người anh đang buồn. Ảnh khoe lên mạng xã hội cũng nên đợi, hoặc hỏi ý người còn lại trước.
Với người chưa đỗ, hoa không phải là thứ cần tặng ngay, nhưng sự quan tâm thì có. Bạn bè có thể rủ đi chơi, bố mẹ có thể ngồi nói chuyện về các lựa chọn khác: đợt xét tuyển bổ sung, học nghề, ôn thi lại, đi làm một thời gian. Có gia đình chọn tặng cả hai đứa mỗi đứa một bó nhỏ cùng lúc, một bó mừng đỗ, một bó mừng "đã cố hết sức". Cách này hợp với những nhà quen bày tỏ tình cảm và người chưa đỗ không thấy bị thương hại; nếu không chắc, hỏi riêng người đó trước.
Điều nên tránh tuyệt đối là dùng bó hoa của người này để nhắc nhở người kia, kiểu "thấy em chưa, năm sau cố mà được như em". Bó hoa mừng thành tích không nên trở thành công cụ so sánh.
Cầm, giữ, chụp ảnh và mang hoa theo khi con đi học xa
Đỗ đại học thường đi kèm chuyện con rời nhà. Mấy điều nhỏ giúp bó hoa không thành gánh nặng mà thành kỷ niệm:
- Chụp ảnh ngay sau khi trao, ở chỗ có ánh sáng tự nhiên như cửa sổ, hiên nhà, sân. Ảnh với hoa đẹp nhất trong vài giờ đầu, khi cánh còn căng.
- Nếu muốn ảnh có cả nhà, nhờ người khác bấm hoặc dùng chân đứng điện thoại; đừng để người tặng hoa lúc nào cũng là người đứng ngoài khung hình.
- Bó hoa tươi không nên mang lên xe đường dài, máy bay hay xe khách chật. Để lại cho mẹ cắm bình ở nhà, chụp ảnh bình hoa gửi con mỗi vài ngày cũng là một cách giữ liên lạc dễ thương.
- Nếu con muốn mang theo, chọn vài bông hoa khô nhỏ hoặc ép một bông vào sổ tay; trong phòng ký túc xá chung, bình hoa tươi lớn dễ đổ, dễ vướng bạn cùng phòng.
- Muốn gửi hoa tới chỗ ở mới của con, hỏi trước ký túc xá có cho nhận hoa ở cổng không và ai ký nhận, để bó hoa không nằm cả ngày ở phòng bảo vệ.
Nếu bạn muốn chọn một bó hợp với tính con và hợp với cách nhà mình mừng mà chưa nghĩ ra, để lại số ở khung Đặt hoa cuối bài, Hoa Vui gọi lại cùng bạn chọn mẫu.
Câu hỏi thường gặp
Nên tặng hoa mừng đỗ đại học trước hay sau khi có giấy báo nhập học?
Có thể tặng ngay khi kết quả trúng tuyển được công bố chính thức, không cần chờ giấy báo. Chỉ nên tránh mua hoa bày sẵn khi chưa chắc kết quả. Nếu nhà muốn mừng lớn với họ hàng thì thường đợi khi con đã xác nhận nhập học, để chắc chắn về trường và ngành.
Con trai có nên được tặng hoa mừng đỗ đại học không?
Có. Đỗ đại học là thành tích của bản thân người học, không phân biệt nam nữ. Với con trai ngại cầm hoa, chọn tông xanh lá, vàng, trắng, dáng gọn, không nhiều giấy bóng và nơ, hoặc tặng một chậu cây nhỏ để bàn học. Điều quan trọng là con thấy được mừng chứ không thấy bị trêu.
Thầy cô cũ có nên tặng hoa cho học trò đỗ đại học?
Không có thông lệ bắt buộc. Thầy cô thường mừng học trò bằng lời nhắn hoặc gặp mặt, học trò lại là người hay mang hoa về cảm ơn thầy cô. Nếu thầy cô có tình cảm riêng với một học trò vượt khó, một cành hoa nhỏ kèm vài dòng viết tay là món quà học trò nhớ rất lâu.
Có nên đăng ảnh con cầm hoa và kết quả thi lên mạng?
Ảnh con cầm hoa thì tuỳ con đồng ý. Ảnh chụp màn hình kết quả, giấy báo trúng tuyển có họ tên, ngày sinh, số báo danh thì nên che các thông tin cá nhân hoặc không đăng. Nhiều bạn trẻ không thích bố mẹ khoe điểm, hãy hỏi con trước khi đăng bất cứ thứ gì.
Bạn thân đỗ đại học ở tỉnh khác thì gửi hoa thế nào?
Bạn có thể đặt hoa giao tới nhà bạn ở quê trong ngày có kết quả, hoặc chờ bạn nhập học rồi gửi tới chỗ ở mới. Gửi tới ký túc xá nên hỏi trước giờ nhận hàng và ai nhận thay. Một bó nhỏ kèm vài dòng nhắn của nhóm bạn cũ thường được trân trọng hơn một bó lớn không lời.
Đỗ đại học nhưng con không muốn ăn mừng thì có nên vẫn tặng hoa?
Có thể tặng nhưng giảm nghi thức: không tổ chức trao trước đông người, không yêu cầu chụp ảnh. Một bình hoa nhỏ đặt lên bàn học kèm mảnh giấy ngắn là đủ. Tôn trọng việc con chưa muốn ăn mừng cũng là một cách mừng con.
