Ngày 13/10 là Ngày Doanh nhân Việt Nam, dịp chúc mừng những người làm kinh doanh, từ giám đốc doanh nghiệp lớn tới chủ tiệm tạp hoá, hộ kinh doanh, người mới khởi nghiệp. Hoa hợp nhất ngày này là giỏ hoặc bình nhỏ để bàn, tông sáng, ghi rõ người gửi, kèm lời chúc ngắn gắn với điều người nhận đã làm được trong năm.
Tặng hoa doanh nhân có một điều cần giữ hơn các dịp khác: ranh giới giữa lời chúc và quan hệ làm ăn. Bài này gợi ý ai nên tặng ai, chọn dạng hoa nào cho văn phòng và cho cửa hàng, giữ chuẩn mực quà tặng với đối tác, và viết lời chúc sao cho không giống hàng trăm tấm thiệp khác người nhận nhận cùng ngày.
Ngày 13/10 từ đâu ra
Ngày Doanh nhân Việt Nam gắn với bức thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi giới công thương ngày 13/10/1945, ít tuần sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời, kêu gọi giới kinh doanh cùng góp sức xây dựng kinh tế. Từ năm 2004, theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, ngày 13/10 hằng năm trở thành Ngày Doanh nhân Việt Nam.
Ngày này không phải ngày nghỉ. Các hiệp hội, câu lạc bộ doanh nhân hay tổ chức gặp mặt, trao giải; doanh nghiệp gửi lời chúc tới đối tác; nhân viên chúc mừng lãnh đạo. Nhiều người không để ý rằng "doanh nhân" không chỉ là người đứng đầu công ty lớn. Chị chủ tiệm may đầu ngõ, anh chủ quán phở, bố mẹ bạn đang trông một sạp hàng ngoài chợ cũng là người làm kinh doanh, chịu rủi ro, giữ chữ tín, nuôi người làm.
Chính nhóm người này lại ít được chúc mừng nhất. Một giỏ hoa nhỏ đặt ở quầy tiệm vào sáng 13/10, kèm câu "chúc mừng Ngày Doanh nhân", có khi làm chủ tiệm vui hơn cả giám đốc nhận hàng chục lẵng hoa ở văn phòng.
Tháng 10 là mùa thu ở miền Bắc, mùa mưa ở miền Nam, thời tiết dễ chịu cho hoa cắt cành. Nhiều hoa vào mùa, bạn có nhiều lựa chọn tông vàng, cam, đỏ ấm hợp không khí chúc mừng.
Ai tặng hoa cho ai ngày 13/10
Tuỳ quan hệ, cách tặng và mức độ khác nhau. Một số trường hợp phổ biến:
- Con cái tặng bố mẹ làm kinh doanh. Bố mẹ mở tiệm, mở xưởng, làm nông trại, buôn bán ngoài chợ. Bó hoa từ con là lời ghi nhận những năm bố mẹ dậy sớm mở hàng, thức khuya tính sổ.
- Vợ, chồng tặng người bạn đời đang làm chủ. Người trong nhà biết rõ áp lực trả lương, tìm khách, những đêm mất ngủ.
- Nhân viên tặng chủ doanh nghiệp, chủ cửa hàng. Ở doanh nghiệp nhỏ, cả nhóm góp chung một giỏ hoa, ký tên tất cả.
- Doanh nghiệp tặng đối tác, khách hàng lâu năm. Đây là trường hợp cần giữ chuẩn mực nhất, xem mục dưới.
- Bạn bè tặng người mới khởi nghiệp. Năm đầu mở công ty, mở quán thường vất vả và cô đơn. Ngày 13/10 đầu tiên của họ là dịp để động viên.
- Khách quen tặng tiệm quen. Một khách hàng nhiều năm mang hoa tới tiệm bánh quen là món quà chủ tiệm nhớ lâu.
Thứ tự ưu tiên nếu bạn chỉ tặng một người: người kinh doanh nhỏ mà bạn biết rõ họ vất vả thế nào, thường quý hơn người đã nhận nhiều hoa xã giao.
Chọn dạng hoa theo nơi nhận
Hoa ngày 13/10 thường đặt ở bàn làm việc, quầy tiệm, phòng khách văn phòng. Dạng hoa quan trọng hơn loài:
| Nơi nhận | Dạng hợp | Gợi ý loài, tông |
|---|---|---|
| Bàn làm việc của giám đốc | Bình hoặc giỏ thấp để bàn, chậu lan nhỏ | Lan, hồng, cát tường; vàng, kem, đỏ cam |
| Quầy cửa hàng, tiệm nhỏ | Giỏ nhỏ có mút giữ nước, không choán chỗ | Cúc, đồng tiền, hướng dương nhỏ; màu sáng |
| Phòng khách văn phòng, sảnh | Giỏ vừa, bình cắm sẵn | Phối nhiều màu ấm, hương nhẹ |
| Xưởng, trang trại | Chậu cây có hoa, bền, chịu nắng | Chậu cúc, hoa giấy, cây lá xanh |
| Nhà riêng bố mẹ kinh doanh | Bó hoa, bình cắm cho phòng khách | Loài bố mẹ thích, tông ấm |
Kệ hoa lớn, lẵng hoa đứng cao là dạng của khai trương hay sự kiện, không hợp ngày 13/10 vì choán lối đi, người nhận khó xử lý sau đó. Với cửa hàng nhỏ, giỏ hoa quá to chiếm mất quầy bán là món quà làm khó chủ tiệm. Chọn gọn, đặt được ngay mà không phải dời hàng hoá.
Chuẩn mực khi doanh nghiệp tặng hoa đối tác
Hoa ở mức xã giao, ghi rõ người gửi. Thiệp ghi tên doanh nghiệp và người đại diện. Không gửi ẩn danh, không gửi kèm phong bì hay món quà giá trị lớn.
Theo quy chế quà tặng của cả hai bên. Nhiều doanh nghiệp có quy chế về tặng và nhận quà, nhất là doanh nghiệp có vốn nước ngoài, tổ chức tài chính. Hỏi bộ phận phụ trách của bên mình trước; nếu biết bên kia có quy định chặt, chọn hoa nhỏ gửi chung cho phòng ban.
Tránh tặng riêng người đang quyết định hợp đồng với mình. Khi đang chào giá, đấu thầu, chờ phê duyệt, hoa gửi riêng người phụ trách dễ bị hiểu là tác động. Gửi chung cho doanh nghiệp, hoặc chỉ gửi lời chúc qua thư.
Đồng đều giữa các đối tác. Doanh nghiệp gửi nhiều nơi nên thống nhất một mẫu, một mức, tránh để đối tác thấy mình được "xếp hạng".
Đúng người nhận, đúng địa chỉ. Kiểm tra lại tên, chức danh, địa chỉ văn phòng trước khi gửi. Hoa gửi nhầm chức danh hay gửi tới người đã nghỉ việc là chuyện hay gặp và khá ngượng.
Trao hoa sao cho tự nhiên
Với chủ cửa hàng nhỏ, đến lúc vắng khách, thường là đầu giờ sáng hoặc đầu giờ chiều. Đặt giỏ hoa ở quầy, nói một câu ngắn: "Hôm nay Ngày Doanh nhân, cháu gửi cô giỏ hoa, chúc tiệm mình đắt khách." Đừng đến lúc tiệm đông, chủ tiệm phải bỏ khách ra nhận hoa.
Với bố mẹ làm kinh doanh, hoa có thể đặt ở chính chỗ bố mẹ làm việc: quầy hàng, bàn tính tiền, góc xưởng. Bố mẹ nhìn thấy hoa giữa giờ làm, lúc mệt nhất, và có cớ khoe với khách quen.
Với lãnh đạo doanh nghiệp, nhân viên nên tặng chung, đại diện một người trao, ngắn gọn trong buổi họp đầu tuần hoặc đặt sẵn trên bàn. Tránh biến việc góp tiền mua hoa thành nghĩa vụ ép buộc; ai góp thì góp, thiệp ký tên những người muốn ký.
Với người mới khởi nghiệp, hoa kèm một việc thiết thực có giá trị hơn: mua một món hàng của họ, giới thiệu một khách, viết một lời nhận xét thật. Bó hoa nói "mình tin bạn", việc làm cụ thể nói "mình ủng hộ bạn".
Với đối tác, gửi tới văn phòng trong giờ hành chính, ghi đủ tên người nhận và phòng ban. Không cần trao tận tay, lễ tân nhận giúp là đủ, miễn thiệp rõ ràng.
Người khởi nghiệp, hộ kinh doanh trẻ: hoa để động viên
Ngày 13/10 đầu tiên của một người mới mở quán, mở tiệm online, mở xưởng nhỏ thường trôi qua lặng lẽ. Họ chưa có đối tác gửi lẵng hoa, chưa có nhân viên góp quà, và nhiều khi chính họ cũng không nghĩ mình là "doanh nhân". Một bó hoa từ bạn bè đúng ngày này nói với họ rằng việc họ đang làm là thật, đáng được chúc mừng.
Chọn hoa hợp chỗ làm việc của họ. Người bán hàng online làm việc ở nhà, một lọ hoa nhỏ cho góc đóng gói hàng là vừa. Chủ quán cà phê mới mở có thể vui với một bình hoa cho quầy pha chế. Chủ xưởng nhỏ hợp với chậu cây bền, đặt ở cửa xưởng.
Đi kèm hoa là một việc ủng hộ thiết thực: đặt một đơn hàng, giới thiệu một người quen, ghé quán ngồi một buổi với nhóm bạn. Ví dụ giả định: năm người bạn mỗi người giới thiệu một khách mới trong tuần 13/10, với một tiệm nhỏ mới mở, đó có thể là cả một tuần doanh thu khác hẳn.
Lời nhắn nên ghi nhận sự dám làm, không đặt kỳ vọng: "Chúc mừng Ngày Doanh nhân đầu tiên của bạn. Dám mở cửa hàng đã là một nửa chặng đường." Tránh câu kiểu "chúc sớm thành tỷ phú", nghe vui nhưng dễ thành áp lực với người đang lo từng đồng vốn.
Lời chúc trên thiệp: cụ thể, không sáo
Ngày 13/10, người làm kinh doanh nhận rất nhiều thiệp giống nhau "chúc doanh nghiệp phát triển bền vững". Lời chúc được nhớ là lời nhắc đúng một điều của họ:
- Cho bố mẹ: "Hai mươi năm bố mẹ mở hàng lúc năm giờ sáng. Hôm nay con mở hàng giúp, bố mẹ ngủ thêm nhé."
- Cho sếp: "Cảm ơn anh đã giữ đủ lương cho cả nhóm năm khó khăn vừa rồi. Chúc mừng Ngày Doanh nhân."
- Cho đối tác: "Cảm ơn quý công ty đã đồng hành ba năm qua, đặc biệt là đợt giao hàng gấp tháng Bảy. Chúc mừng Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10."
- Cho bạn khởi nghiệp: "Năm đầu là năm khó nhất. Bạn đã qua được. Chúc mừng bạn."
- Cho chủ tiệm quen: "Mười năm ăn bánh ở tiệm cô, chưa lần nào cô làm khác vị. Chúc mừng cô ngày 13/10."
Tránh chúc "phát tài phát lộc", "tiền vào như nước" với đối tác, nghe như lời chúc Tết và không nói gì về quan hệ. Nếu cần gửi hoa cho nhiều đối tác cùng ngày mà chưa biết chọn mẫu thống nhất thế nào, có thể để lại số ở khung Đặt hoa cuối bài, Hoa Vui gọi lại cùng chọn mẫu.
Lưu ý tế nhị
Năm nay có người làm ăn không thuận: tiệm phải đóng, công ty thu hẹp, khởi nghiệp thất bại. Với họ, lời chúc "phát triển rực rỡ" có thể gây chạnh lòng. Viết lời nhắn ghi nhận nỗ lực: "Cảm ơn anh vì đã dám làm, và vì đã trả đủ cho mọi người khi dừng lại." Đôi khi đó là lời họ cần nghe nhất.
Người kinh doanh nhỏ thường ngại nhận hoa vì nghĩ phải đáp lễ. Giữ giỏ hoa nhỏ, nói rõ là chúc mừng nhân ngày lễ, không cần đáp. Nếu muốn ủng hộ thật, mua hàng của họ.
Ở văn phòng, nếu tổ chức chúc mừng lãnh đạo ngày 13/10, đừng quên những người quản lý cấp dưới cũng đang gánh việc kinh doanh, như trưởng cửa hàng, trưởng chi nhánh. Một lời chúc chung cho "những người giữ việc làm ăn của công ty" bao quát và công bằng hơn.
Với doanh nghiệp gửi hoa nhiều nơi, cử một người đọc lại toàn bộ thiệp trước khi gửi: sai tên công ty đối tác, sai chức danh người nhận là lỗi hay gặp nhất và làm hỏng cả lời chúc.
Cuối cùng, ngày này nên giữ trung tính. Lời chúc tập trung vào công việc, nỗ lực, chữ tín của người nhận, không gắn với chuyện thời cuộc hay quan điểm.
Câu hỏi thường gặp
Ngày Doanh nhân Việt Nam là ngày nào?
Là ngày 13/10 hằng năm, gắn với bức thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi giới công thương ngày 13/10/1945. Từ năm 2004, theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, ngày này trở thành Ngày Doanh nhân Việt Nam. Đây không phải ngày nghỉ lễ.
Ngày 13/10 có nên tặng hoa cho bố mẹ buôn bán nhỏ không?
Có, và rất nên. Người làm kinh doanh nhỏ như chủ tiệm, chủ sạp, hộ kinh doanh cũng là doanh nhân nhưng ít khi được chúc mừng. Một giỏ hoa nhỏ đặt ở quầy hàng kèm lời cảm ơn cụ thể làm bố mẹ vui suốt buổi bán.
Tặng hoa đối tác ngày 13/10 thế nào cho đúng mực?
Hoa ở mức xã giao, ghi rõ doanh nghiệp và người gửi, không kèm phong bì hay quà giá trị lớn. Tôn trọng quy chế quà tặng của cả hai bên, tránh gửi riêng người đang quyết định hợp đồng với mình, và thống nhất mẫu giữa các đối tác.
Nên chọn lẵng hoa đứng hay giỏ để bàn?
Giỏ hoặc bình để bàn hợp hơn. Lẵng hoa đứng, kệ hoa lớn là dạng của khai trương, sự kiện, choán chỗ và người nhận khó xử lý sau đó. Với cửa hàng nhỏ, chọn giỏ gọn không chiếm mất quầy bán hàng.
Viết lời chúc ngày Doanh nhân sao cho không sáo?
Nhắc đúng một điều cụ thể của người nhận: một đợt giao hàng gấp đã hỗ trợ, một năm khó mà vẫn giữ lương cho nhân viên, một món hàng bạn mua nhiều năm. Tránh lời chúc chung chung hay câu chúc Tết như phát tài phát lộc.
Người vừa thất bại kinh doanh có nên được chúc mừng không?
Có thể, nhưng lời nhắn cần tế nhị. Ghi nhận sự dám làm và cách họ đã xử lý tử tế với mọi người, thay vì chúc phát triển rực rỡ. Với nhiều người, được ghi nhận lúc khó khăn có ý nghĩa hơn lời chúc lúc thành công.