Tặng hoa theo mùa là chọn loài đang vào mùa ở nơi bạn sống và trao kèm một câu nói rõ vì sao: "đang mùa sen", "cúc hoạ mi vừa về". Hoa đúng mùa thường tươi và khoẻ hơn, có một câu chuyện sẵn để kể, và gắn bó hoa với đúng khoảnh khắc trong năm. Đó là lý do một ôm cúc hoạ mi giản dị cuối thu ở Hà Nội có khi được nhớ lâu hơn một bó hoa nhập đắt tiền.
Bài này không đưa lịch mùa hoa từng tháng (đã có bài riêng bên trang Trung Tâm Hoa Tươi), mà đứng về phía người tặng: hoa mùa hợp tặng ai, mùa nơi mình hay mùa nơi người nhận, nói gì khi trao, viết gì trên thiệp, hỏi tiệm thế nào để lấy đúng hàng mùa đẹp nhất, và khi nào nên bỏ qua hoa mùa. Ở phần cuối có cách ghép hoa mùa với hoa tháng sinh theo tập quán phương Tây.
Vì sao hoa đúng mùa là món quà hay
Lý do đầu tiên là độ tươi. Hoa đang vào mùa được trồng hoặc nở trong điều kiện trời đất thuận nhất, đi đường ngắn hơn hàng phải nhập hoặc phải giữ lạnh lâu. Bông khoẻ, cành chắc, mùi đúng chất. Với những loài có mùa rõ như sen hay cúc hoạ mi, hàng giữa mùa thường đẹp và đều hơn hàng đầu mùa hoặc cuối mùa.
Lý do thứ hai là câu chuyện. Một bó hồng đẹp nhưng ai cũng có thể tặng vào bất cứ ngày nào. Một bó sen đầu hè thì mang theo cả buổi sáng sớm, mùi đầm, cái nóng đầu mùa. Khi bạn trao và nói "sen đang mùa, mình mua sớm cho bạn", người nhận nhận được cả một khoảnh khắc chứ không chỉ một vật.
Lý do thứ ba là cảm giác được nhớ đúng lúc. Có những loài chỉ có vài tuần một năm. Tặng đúng tuần ấy cho thấy bạn để ý tới nhịp sống quanh mình và nghĩ tới người nhận ngay khi thấy hoa. Với người lớn tuổi, hoa mùa còn gợi lại ký ức của những mùa cũ; với người trẻ xa nhà, nó là lời nhắc rằng năm tháng vẫn đang trôi ở nơi họ đã rời đi.
"Đúng mùa" ở Việt Nam nghĩa là gì
Cần hiểu cho đúng: rất nhiều loài trong tiệm hoa hiện nay không còn mùa rõ ràng. Vùng hoa quanh Đà Lạt trồng trong nhà kính gần như quanh năm, cộng thêm hàng nhập, nên hồng, cúc, cẩm chướng, cát tường, đồng tiền có mặt hầu hết các tháng. Với những loài này, "đúng mùa" chỉ khác ở chỗ có tuần nhiều hàng, có tuần ít.
Những loài vẫn theo mùa trời là những loài trồng ngoài trời hoặc gắn với cây lâu năm: hoa bưởi, loa kèn, sen, cúc hoạ mi, đào, mai, và nhiều loài hoa dại như dã quỳ. Chúng chỉ có trong một quãng ngắn, thường vài tuần, và chính sự ngắn ngủi ấy làm chúng thành món quà có ý nghĩa. Muốn biết loài nào vào mùa tháng nào, xem lịch mùa hoa bên trang Trung Tâm Hoa Tươi; ở đây chỉ bàn chuyện tặng.
Một điều nữa: mùa không giống nhau giữa các vùng. Cái lạnh làm nên cúc hoạ mi ở miền Bắc không có ở miền Nam; mùa sen ở mỗi nơi lệch nhau đôi chút; Tây Nguyên có những loài nở theo mùa khô riêng. Vì vậy câu "đang mùa" luôn phải đi kèm câu "ở đâu".
Những loài hoa mùa ngắn và cách tặng từng loài
Sen. Sen hợp tặng người lớn tuổi, người thích sự thanh tao, hoặc làm quà mang tới nhà ai đó buổi sáng. Sen nên trao lúc sáng sớm khi còn nụ, kèm lời dặn ngâm nước; người nhận sẽ thấy sen nở dần trong nhà.
Loa kèn. Loa kèn trắng cành dài là món quà dịu và sang cho mẹ, cho chị, cho người bạn thích hoa trắng. Bó loa kèn nên để cành dài, cắm bình cao; dặn người nhận tỉa nhị nếu ngại phấn vàng dây ra khăn bàn.
Cúc hoạ mi. Cúc hoạ mi trắng nhị vàng hợp với người trẻ, bạn bè, đồng nghiệp; một ôm lớn mà vẫn giản dị. Hoa mảnh nên cần tay nhẹ khi bó, gói giấy mềm và trao trong ngày.
Hoa bưởi. Hoa bưởi thường không bó thành bó như hoa khác mà mua theo chùm, theo túi nhỏ, thả vào bát nước hay đặt trên bàn cho thơm phòng. Đó là món quà nhỏ dễ thương cho người xa quê miền Bắc, nhưng mùi khá đậm, nên hỏi trước người nhận có ngại không.
Đào, mai. Cành đào, cành mai là hoa mùa Tết, hợp để biếu gia đình, ông bà, người lớn. Với cành lớn, hỏi người nhận có chỗ đặt không trước khi mang tới, vì một cành đào to cần cả góc phòng.
Mùa nơi mình hay mùa nơi người nhận
Khi người nhận ở xa, bạn có hai lựa chọn. Cách thứ nhất là gửi mùa của nơi mình: "ở đây đang mùa cúc hoạ mi, mình gửi bạn một ít". Cách này đẹp về ý nhưng khó về thực tế, vì những loài mùa ngắn thường mảnh, không chịu được đường xa, và ở nơi người nhận có thể không có tiệm nào bán. Nếu chọn cách này, nhiều khi một tấm ảnh hoa thật chụp ở nơi mình, gửi kèm một bó hoa bền đặt ở tiệm nơi họ, lại giữ được trọn câu chuyện.
Cách thứ hai là tặng mùa của nơi người nhận: tìm hiểu ở chỗ họ đang có gì, và đặt loài đó. Cách này cho thấy bạn nghĩ về nơi họ sống, và hoa tới tay họ tươi hơn. Hỏi tiệm ở nơi người nhận "tuần này ở đây có gì mới vào" là cách nhanh nhất. Rồi khi trao, kể lại chính điều bạn vừa hỏi được: "mình hỏi thì ở chỗ bạn đang mùa này". Người nhận sẽ thấy bạn bỏ công tìm hiểu nơi họ sống, điều mà một bó hoa đặt vội không nói được. Cách này cũng hợp khi người nhận mới chuyển tới một thành phố lạ, chưa kịp biết mùa hoa nơi đó.
Với người xa quê, lựa chọn có thể ngược lại: gửi đúng loài của quê họ, dù quê họ ở rất xa nơi họ sống bây giờ. Đó là một đề tài riêng, có bài hoa quê nhà của người nhận trong cùng chuyên mục này.
Nói gì khi trao, viết gì trên thiệp hoa mùa
Hoa mùa sống nhờ câu chuyện, nên lời nói kèm theo quan trọng hơn bình thường. Mấy mẫu dưới chỉ là khung để bạn đổi cho đúng mình.
- "Sáng nay đi qua chợ thấy sen đầu mùa, mình nghĩ ngay tới bác."
- "Cúc hoạ mi chỉ có vài tuần, năm nay mình không muốn để lỡ."
- "Ở đây đang mùa loa kèn, mình gửi chị một bó cho căn phòng có mùi tháng tư."
- "Hoa bưởi về rồi, gửi bạn chút mùi quê cho góc bàn làm việc."
- "Năm nay sinh nhật em đúng mùa cúc hoạ mi, nên hoa sinh nhật cũng là hoa của mùa."
Những câu này giống nhau ở một điểm: chúng nói về một khoảnh khắc cụ thể, không dùng tính từ chung chung như "đẹp", "tuyệt". Người nhận nhớ khoảnh khắc lâu hơn nhớ tính từ. Nếu bạn viết tay, thêm ngày tháng ở góc thiệp; vài năm sau người nhận nhìn lại sẽ biết ngay mùa hoa năm ấy.
Hoa mùa cho người lớn tuổi: gợi lại những mùa cũ
Với ông bà, bố mẹ, hoa mùa có sức nặng riêng. Nhiều người lớn tuổi lớn lên khi chợ hoa chưa có hàng quanh năm, nên mỗi loài gắn chặt với một thời điểm: hoa bưởi là tháng hai tháng ba, sen là những trưa hè, cúc là lúc trời trở lạnh. Một bó hoa đúng mùa vì vậy gợi lại nếp sống cũ, có khi cả những câu chuyện mà con cháu chưa từng nghe.
Khi trao, đừng chỉ đặt hoa xuống rồi đi. Hỏi một câu như "ngày trước nhà mình có trồng loài này không" hay "hồi bà còn trẻ mùa này hay làm gì" thường mở ra cả một buổi trò chuyện. Với người lớn tuổi, buổi trò chuyện đó đáng giá hơn bó hoa.
Về thực tế, chọn loài mùi nhẹ, bình nặng đáy khó đổ, cành vừa tầm để người già tự thay nước được. Sen nụ trong bình gốm, cúc nhỏ trong lọ thấp là những lựa chọn dễ chăm. Với cành đào, cành mai ngày Tết, nhờ người nhà đặt cố định giúp, tránh để ông bà phải tự kê dời.
Hỏi tiệm thế nào để lấy đúng hoa mùa đẹp nhất
Hoa mùa ngắn thì chất lượng chênh lệch lớn theo từng ngày. Mấy bước dưới giúp bạn nhận đúng hàng tươi.
- Hỏi mở: "tuần này có gì vừa vào mùa?" Người bán hoa biết rõ nhất loài nào đang đẹp, loài nào đã cuối mùa. Câu hỏi mở thường cho câu trả lời tốt hơn là chỉ định một loài.
- Hỏi hàng đầu mùa hay giữa mùa. Đầu mùa hàng ít, bông có thể nhỏ; giữa mùa đẹp và đều; cuối mùa bông nhanh tàn.
- Hỏi độ nở khi giao. Sen, loa kèn nên giao khi còn nụ để nở dần ở nhà người nhận; cúc hoạ mi thì giao khi đã nở.
- Hẹn giờ giao mát. Hoa mùa ngắn thường mảnh; giao sáng sớm hoặc chiều mát giữ được vẻ tươi.
- Có phương án dự phòng. Thời tiết xấu có thể làm mùa đến muộn hoặc ngắn lại. Thoả thuận trước nếu không có loài đó thì đổi sang loài nào.
Nếu bạn muốn tặng một loài đang mùa mà chưa chắc nơi người nhận có hàng, để lại số ở khung Đặt hoa cuối bài, Hoa Vui gọi lại báo những loài đang có và cùng chọn mẫu.
Ghép hoa mùa với hoa tháng sinh, và khi nào nên bỏ qua hoa mùa
Hoa tháng sinh theo tập quán phương Tây và hoa mùa trong nước có thể đi cùng nhau. Ví dụ người sinh tháng 11 ở miền Bắc: hoa cúc là hoa tháng sinh, và cúc hoạ mi lại đang mùa, một bó cúc hoạ mi đúng cả hai. Người sinh tháng 7 có hoa súng là hoa tháng sinh, có thể ghép với sen đang mùa trong cùng một bát nước lớn cho bữa tiệc sinh nhật. Khi hai thứ không trùng nhau, bạn chọn một làm chủ, thứ kia nhắc trên thiệp.
Có những lúc nên bỏ qua hoa mùa. Người nhận dị ứng phấn hoặc ngại mùi: hoa bưởi, loa kèn, một số loài thơm đậm sẽ thành gánh nặng. Người nhận sống trong phòng nhỏ kín: bó sen to, cành đào lớn khó đặt. Hoặc đơn giản là người nhận không thích loài đó; khi ấy mùa không bù được sở thích. Lúc đó cứ chọn loài người nhận thích, rồi nhắc tới mùa trong một câu trên thiệp là đủ giữ được ý tưởng ban đầu của bạn.
Cũng đừng hái hoa ở nơi công cộng, vườn nhà người khác hay khu bảo tồn để tặng, dù là hoa dại. Hoa mùa đẹp nhất khi đến từ người trồng, người bán, hoặc từ chính vườn của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Mua hoa đúng mùa có rẻ hơn không?
Thường là vậy với những loài có mùa rõ, vì giữa mùa hàng nhiều và không phải nhập hay giữ lạnh lâu. Nhưng giá còn tuỳ dịp lễ, thời tiết và từng nơi, nên không có quy luật tuyệt đối. Điều chắc chắn hơn là hoa giữa mùa thường tươi và đều đẹp hơn.
Gửi hoa mùa ở Hà Nội vào TP.HCM được không?
Được với một số loài bền và cách đóng gói kỹ, nhưng những loài mảnh như cúc hoạ mi, sen dễ xuống sức sau quãng đường dài. Thường hợp lý hơn là gửi ảnh hoa mùa nơi mình kèm lời nhắn, và đặt một bó hoa bền ở tiệm gần người nhận.
Tặng sen có phải chỉ dành cho người lớn tuổi?
Không. Sen hợp với người lớn tuổi nhưng cũng rất đẹp với người trẻ thích vẻ thanh, thích chụp ảnh, thích cắm bình kiểu tối giản. Một hai bông sen nụ trong bình thuỷ tinh cao hợp cả với căn hộ hiện đại.
Hoa mùa có hợp tặng sinh nhật không?
Rất hợp, nhất là khi sinh nhật rơi đúng mùa một loài nào đó; bạn có ngay câu chuyện "năm nay sinh nhật đúng mùa hoa này". Có thể ghép với hoa tháng sinh theo tập quán phương Tây nếu hai loài cùng có, hoặc chọn một làm chủ.
Hoa dại như dã quỳ có mua tặng được không?
Dã quỳ chủ yếu mọc hoang và cắt cành rất mau héo, nên ít khi có ở tiệm để tặng. Thay vì hái ven đường, bạn có thể tặng ảnh chụp mùa dã quỳ kèm một bó hoa vàng cùng tinh thần, hoặc hẹn người nhận cùng đi ngắm.
Làm sao biết người nhận có ngại mùi hoa không?
Hỏi gián tiếp qua người thân, hoặc nhớ lại họ có hay than mùi nước hoa, mùi hoa sữa không. Người hay đau đầu, dị ứng thường dặn trước. Khi không chắc, chọn loài mùi nhẹ như cúc hoạ mi hơn là loài thơm đậm như hoa bưởi.
