Tháng 7 trong danh sách hoa tháng sinh phổ biến nhất là phi yến (larkspur) và hoa súng (water lily); tháng 8 là lay ơn (gladiolus) và anh túc (poppy). Ở Việt Nam, hoa súng và lay ơn là hai loài rất quen thuộc, phi yến có lúc có theo mùa ở vùng lạnh, còn anh túc chỉ nên dùng như một biểu tượng trên thiệp, tranh hay hoa trang trí.
Hai tháng giữa hè này có những điểm cần biết riêng: phi yến độc nếu ăn phải, hoa súng cắt cành khép lại rất nhanh, lay ơn dễ bị nhìn như hoa ngày lễ. Bài này đi qua từng loài và cách xử lý từng điểm, rồi tới cách tặng sinh nhật giữa mùa mưa bão. Như các bài khác trong chuyên mục, hoa tháng sinh là tập quán phương Tây, không mang nghĩa số mệnh.
Phi yến tháng 7: chùm hoa cao và màu xanh hiếm có
Larkspur, phi yến, là loài hoa mọc thành chùm dài trên một thân cao, mỗi bông có một cái cựa nhỏ phía sau. Tên tiếng Anh được cho là bắt nguồn từ hình cái cựa ấy, trông như móng sau của chim sơn ca. Phi yến có các màu xanh lam, tím, hồng, trắng; màu xanh lam là điểm làm nó quý, vì hoa cắt cành có màu xanh thật vốn không nhiều. Nhiều người gắn phi yến với tấm lòng rộng mở và niềm vui nhẹ nhàng.
Ở Việt Nam, phi yến có lúc được trồng ở vùng lạnh và có ở tiệm theo mùa, cùng với các loài họ hàng dáng tương tự. Nếu tiệm có, vài cành phi yến cao trong bó cho chiều cao và màu xanh mát rất hợp với trời hè. Phi yến còn có một điểm cộng: khi phơi khô vẫn giữ màu khá tốt, nên người nhận có thể giữ lại vài cành làm hoa khô sau khi bó hoa tàn.
Nếu không có phi yến, loài thay thế giữ được dáng chùm cao và màu xanh tím là cát tường tím xanh, thạch thảo tím, hoặc vài cành diên vĩ nếu có hàng. Một bó tông xanh tím trắng giữa tháng 7 nóng bức trông mát mắt, khác hẳn những bó hồng đỏ thường thấy.
Phi yến độc nếu ăn phải: những điều cần dặn
Toàn cây, đặc biệt là hạt, độc khi ăn. Phi yến thuộc nhóm cây cảnh có độc tính được nhắc trong nhiều tài liệu làm vườn. Chạm, ngắm, cắm hoa không sao, nhưng không để trẻ nhỏ cho vào miệng.
Thú cưng hay gặm lá. Chó mèo, nhất là mèo con, thích nghịch cành hoa cao lắc lư. Bình phi yến nên đặt ở chỗ thú cưng không với tới, hoặc chọn loài thay thế cho nhà nuôi thú.
Hoa khô cũng vậy. Phi yến khô dùng trang trí vẫn không ăn được. Nếu người nhận làm hoa khô, đặt trong lọ ở kệ cao, không rải trên bàn ăn hay bàn bánh.
Hoa đã héo cũng đổ bỏ cẩn thận. Cành phi yến tàn bỏ vào túi rác buộc kín, không để trẻ nhặt chơi hay thú cưng lục tìm. Nước bình cắm đổ đi và rửa sạch bình trước khi dùng lại.
Nói một câu là đủ. Không cần giải thích dài. Câu "hoa này đẹp nhưng không ăn được, nhà có bé thì để chỗ cao nhé" vừa lịch sự vừa đủ thông tin.
Hoa súng tháng 7: quen ở ao nhà, khó ở bình cắm
Hoa súng (water lily) là loài thuỷ sinh có lá tròn nổi trên mặt nước, lá có một khía xẻ vào tới cuống, hoa nằm sát mặt nước hoặc nhô lên một chút. Đây là điểm phân biệt với hoa sen: lá sen tròn không xẻ và thường vươn cao khỏi mặt nước, bông sen cũng đứng cao trên cuống. Nhiều người gắn hoa súng với sự thanh khiết và bình yên, vì nó nở trên mặt nước tĩnh.
Ở Việt Nam, súng rất quen: có ở ao làng, hồ công viên, và ở miền Tây, cuống bông súng còn là món rau quen thuộc mùa nước nổi. Nhưng làm hoa tặng thì khó: nhiều loài súng mở hoa ban ngày rồi khép lại vào chiều tối, và hoa cắt cành khép lại khá nhanh. Vì vậy một chậu hoặc một bát súng thường là cách tặng hợp lý hơn bó hoa.
Một chậu súng nhỏ đặt ngoài hiên hay ban công có nắng là món quà sinh nhật tháng 7 sống được lâu, mỗi buổi sáng lại nở. Nếu người nhận ở căn hộ không có chỗ nắng, có thể chọn vài bông súng cắt thả nổi trong một bát nước rộng trên bàn ăn cho buổi tiệc sinh nhật, chấp nhận hoa chỉ đẹp trong một hai ngày. Đừng thay súng bằng sen cho tiện nếu không nói rõ, vì người biết hoa sẽ nhận ra ngay.
Lay ơn tháng 8: thanh kiếm hoa và cách tránh vẻ ngày lễ
Gladiolus, lay ơn, có tên bắt nguồn từ chữ Latin chỉ thanh kiếm, vì lá dài thẳng và nhọn như lưỡi kiếm. Mỗi cành lay ơn mang một chuỗi nụ nở dần từ dưới lên trên, nên một bình lay ơn có thể đẹp nhiều ngày. Nhiều người gắn lay ơn với sự mạnh mẽ và lòng chân thành. Ở Việt Nam, lay ơn là loài rất dễ mua, nhiều màu: đỏ, hồng, cam, vàng, trắng, tím.
Điểm cần để ý là nhiều nhà Việt quen thấy lay ơn cắm bình cao trong dịp Tết và các ngày lễ trang trọng. Một bó lay ơn đỏ cành dài có thể khiến người nhận nghĩ tới bình hoa ngày Tết hơn là hoa sinh nhật. Để bó lay ơn có vẻ sinh nhật, chọn màu pastel như hồng phấn, cam đào, trắng ánh xanh, cắt ngắn bớt cành để bó gọn, và phối thêm hoa tròn như hồng, cẩm chướng để phá dáng thẳng.
Lay ơn cũng hợp với người nhận thích bình cao trong phòng khách. Khi đó cứ để cành dài, kèm một lời dặn: tỉa bớt những bông dưới cùng đã héo để nụ trên tiếp tục nở, thay nước và cắt gốc vài ngày một lần. Người nhận sẽ thấy bình hoa đổi khác qua từng ngày, như một món quà kéo dài cả tuần sinh nhật.
Anh túc tháng 8: chỉ là biểu tượng
Anh túc (poppy) là loài thứ hai của tháng 8 trong danh sách phổ biến. Ở Anh và nhiều nước Khối Thịnh vượng chung, anh túc đỏ là biểu tượng tưởng nhớ những người đã mất trong chiến tranh, gắn với những cánh đồng anh túc ở chiến trường Thế chiến thứ nhất; người ta cài hoa anh túc giấy vào đầu tháng 11. Trong danh sách hoa tháng sinh, nhiều người gắn anh túc với sự tưởng nhớ và giấc ngủ yên.
Ở Việt Nam, cây thuốc phiện thuộc nhóm cây bị pháp luật cấm trồng. Hoa Vui chỉ nói về anh túc như một hình ảnh: in trên thiệp, vẽ trong tranh, làm hoa giả bằng lụa hay giấy. Bạn không nên tìm mua cây, hạt hay hoa thật. Cách giữ tinh thần anh túc là chọn những hoa cánh mỏng như giấy, màu đỏ cam, ví dụ hoa mao lương (ranunculus) nếu tiệm có hàng, hoặc hồng đỏ cam cánh mở.
Với sinh nhật tháng 8, lay ơn đã là lựa chọn dễ và đẹp, nên anh túc chỉ cần xuất hiện trên tấm thiệp có hình vẽ hoa, kèm một câu kể về tập quán. Lưu ý nếu người nhận là người Anh hay sống lâu ở nước Anh, hình anh túc đỏ có thể gợi ngay tới ngày tưởng niệm; dùng hình anh túc màu cam, vàng, hồng sẽ nhẹ hơn cho một dịp vui.
Bốn loài, ở Việt Nam ra sao và thay bằng gì
Bảng dưới là nhận định chung của nghề hoa trong nước. Phi yến và hàng nhập đi theo mùa; súng và lay ơn có quanh năm hơn.
| Loài | Tháng | Ở Việt Nam | Cách tặng hợp | Lưu ý |
|---|---|---|---|---|
| Phi yến | 7 | Có lúc có, theo mùa vùng lạnh | Vài cành cao trong bó tông xanh tím | Độc nếu ăn, nhất là hạt |
| Hoa súng | 7 | Rất quen, có ở ao hồ | Chậu súng cho người có chỗ nắng; súng thả bát cho tiệc | Hoa cắt mau khép |
| Lay ơn | 8 | Rất dễ mua, nhiều màu | Màu pastel, cắt ngắn, phối hoa tròn | Tránh vẻ bình hoa ngày lễ |
| Anh túc | 8 | Chỉ dùng như biểu tượng | Hình trên thiệp, hoa lụa; hoa thật thay bằng hoa cánh mỏng đỏ cam | Không mua cây, hạt |
Tháng 7 và tháng 8 đều có một loài rất dễ tìm, nên bạn ít khi phải lo không có hoa tháng sinh. Phần cần tính kỹ là thời tiết và cách để hoa không bị hiểu nhầm.
Viết gì trên thiệp cho người sinh tháng 7, tháng 8
Hai tháng này có những câu chuyện tên gọi rất dễ kể, nên tấm thiệp gần như tự viết được. Với tháng 7: "Tháng của bạn có hoa phi yến, tên tiếng Anh được cho là từ hình cái cựa nhỏ giống móng chim sơn ca. Chúc bạn một tuổi mới nhẹ như chim bay." Với tháng 8: "Lay ơn có tên từ chữ Latin chỉ thanh kiếm. Chúc chị luôn đủ mạnh mẽ cho những việc mình chọn." Những câu như vậy nói về loài hoa, không áp đặt điều gì lên người nhận.
Nếu bạn tặng chậu súng, thiệp có thể dặn cách chăm luôn: "Súng nở buổi sáng và khép khi chiều xuống, đặt chỗ có nắng là mỗi sáng bạn sẽ có một bông mới." Lời dặn thực tế như thế thường được người nhận đọc lại nhiều lần hơn lời chúc chung chung.
Tránh viết những câu gán tính cách theo tháng sinh như "người sinh tháng 8 mạnh mẽ như lay ơn". Cách gắn đó không thuộc tập quán hoa tháng sinh, lại dễ làm người nhận thấy bị đóng khung. Với anh túc, nếu bạn in hình trên thiệp, chỉ nên ghi đây là hoa tháng 8 trong danh sách phương Tây, không cần đi sâu vào ý nghĩa tưởng niệm của nó trong một dịp vui.
Tặng sinh nhật tháng 7, tháng 8 giữa mùa mưa bão
Giữa hè, nhiều nơi mưa lớn, có bão, trời oi nóng. Mấy bước dưới giúp bó hoa tháng sinh đến tay người nhận an toàn.
- Theo dõi thời tiết hai ngày trước. Có tin bão hay mưa lớn, dời giờ trao hoặc chọn chậu cây thay cho bó hoa mảnh.
- Chọn loài bền nóng. Lay ơn, cát tường, hồng chịu nóng tốt hơn phi yến và hoa súng cắt cành.
- Trao trong nhà khi có thể. Bó hoa đi qua mưa thường bị ướt giấy gói, lấm nước; trao ở quán, ở nhà hay ở văn phòng tiện hơn ngoài đường.
- Tách khỏi các dịp gần đó. Tháng 7, tháng 8 dương lịch thường gần mùa Vu Lan; nếu sinh nhật rơi gần dịp này, ghi rõ trên thiệp đây là hoa sinh nhật.
- Kể chuyện trên thiệp. Câu chuyện lay ơn là thanh kiếm hay phi yến có cựa như chim sơn ca đều dễ nhớ và vui.
Nếu bạn muốn một chậu súng hay một bó có phi yến mà chưa biết tuần đó tiệm có gì, để lại số ở khung Đặt hoa cuối bài, Hoa Vui gọi lại cùng chọn mẫu theo loài đang có và thời tiết nơi người nhận.
Câu hỏi thường gặp
Hoa tháng 7 là hoa gì?
Theo danh sách hoa tháng sinh phổ biến nhất, tháng 7 có phi yến (larkspur) là loài chính và hoa súng (water lily) là loài thứ hai. Ở Việt Nam, hoa súng rất quen thuộc nhưng hợp tặng dạng chậu, còn phi yến có lúc có theo mùa ở các tiệm.
Hoa súng và hoa sen khác nhau thế nào?
Lá súng tròn có một khía xẻ vào tới cuống và nằm nổi trên mặt nước; lá sen tròn không xẻ và thường vươn cao. Bông súng nằm sát mặt nước, bông sen đứng cao trên cuống. Hoa tháng sinh tháng 7 là súng, không phải sen.
Tặng lay ơn sinh nhật có kỳ không?
Không có gì kỳ, chỉ cần tránh vẻ bình hoa ngày lễ. Chọn màu pastel, cắt cành ngắn hơn, phối thêm hoa tròn và ghi trên thiệp đây là hoa tháng sinh tháng 8. Người nhận sẽ thấy khác hẳn bình lay ơn đỏ quen thấy ngày Tết.
Có mua được hoa anh túc thật để tặng không?
Không nên. Ở Việt Nam, cây thuốc phiện bị cấm trồng, nên anh túc trong dịp sinh nhật chỉ dùng như hình ảnh: hình vẽ trên thiệp, hoa lụa, hoa giấy. Hoa thật có thể thay bằng loài cánh mỏng màu đỏ cam như mao lương nếu có.
Phi yến khô có giữ được màu không?
Phi yến thuộc nhóm hoa khi phơi khô giữ màu khá tốt, nên nhiều người giữ lại vài cành sau khi bó hoa tàn. Treo ngược ở chỗ khô thoáng, tránh nắng trực tiếp. Hoa khô vẫn không ăn được, nên để xa trẻ nhỏ và thú cưng.
Chậu súng có hợp tặng người ở chung cư không?
Chỉ hợp nếu ban công có nắng vài giờ mỗi ngày, vì súng cần nắng để nở. Căn hộ thiếu nắng thì vài bông súng thả trong bát nước cho một buổi tiệc sinh nhật là cách vui hơn, chấp nhận hoa chỉ đẹp trong một hai ngày.
